ثبت جهاني منظر فرهنگي هورامان فرصتي براي منطقه گرايي فرهنگي در غرب آسيا

The World Heritage Site of Horaman is an opportunity for a cultural cultural region in West Asia

ايران فرهنگي، گستره وسيعي از منطقه بزرگ غرب آسيا را در برمي‌گيرد كه فراتر از مرزهاي كنوني كشور ايران جغرافيايي امروز است. يكي از حوزه‌هاي مهم جغرافيايي و فرهنگي در اين منطقه پهناور، نواحي كردنشين است كه جايگاه تأثيرگذاري در ايران فرهنگي به خود اختصاص داده است. امروزه كه غرب آسيا درگير تنش‌هاي گوناگون است توجه به مولفه هاي فرهنگي به‌ويژه مواريث مشترك مادي و معنوي در منطقه بيش‌ازپيش احساس مي‌شود. هورامان نام منطقه‌اي است در حدفاصل استان كرمانشاه، استان كردستان و استان سليمانيه در عراق كه در خصوص اين موضوع كارگروه ثبت جهاني هورامان با توجه به فعاليت‌هاي چندساله اخيرش جهت ثبت جهاني هورامان چندين معيار را ازجمله گويش، معماري، نوع پوشاك سنتي، غذاهاي محلي، آئين‌هاي سنتي و … را مبنا قرار داده است. در اين زمينه ثبت منظر فرهنگي هورامان در فهرست ميراث جهاني يونسكو، فرصتي براي طرح و توسعه ايده منطقه‌گرايي فرهنگي در اين منطقه به شمار مي‌آيد. مناطق كردنشين يكي از مهم‌ترين مناطق حوزه‌ي ايران فرهنگي به‌حساب مي‌آيند كه متأسفانه تاكنون موردتوجه لازم در ديپلماسي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران قرار نگرفته است. با توجه به اينكه دشمنان منطقه‌اي و فرا منطقه‌اي ايران به عوامل تنش‌زاي قومي و مذهبي به‌عنوان اهرم فشار بر ج.ا.ا مي‌نگرند، لازم است كه سياستگزاران و مجريان سياست خارجي، به‌جاي قرار گرفتن در موضع تدافعي، با ابتكارهاي گوناگون و بهره‌گيري از اين ظرفيت‌هاي فرهنگي، با رويكردي ايجابي، فعالانه در اين عرصه اقدام كنند. پرسش اصلي اين نوشتار اين است كه ثبت مواريث فرهنگي مشترك اعم از مادي و معنوي ازجمله ثبت هورامان چه تأثيري بر همگرايي منطقه‌اي دارد؟ تاكنون رويكرد حاكم بر تعامل با مناطق كردنشين، تدافعي و امنيتي بوده است و تغيير رويكرد مقدمه‌اي بر بهره‌گيري از اين ظرفيت‌هاي عظيم فرهنگي است و مي‌تواند به افزايش كنش گري ايران در منطقه در ابعاد امنيتي، سياسي، اقتصادي و ژئوپليتيكي بيانجامد.