شناسايي عمده ترين چالش هاي توسعه گردشگري در سكونتگاه هاي روستايي (مطالعه موردي: منطقه اورامانات؛ استان كرمانشاه)

Identifying the Major Challenges of Tourism Development in Rural Settlements (Case Study: Oramanat Region; Kermanshah Province)

گردشگري يكي از مهم ترين صنايع در راستاي پيشرفت و توسعه اقتصادي و اجتماعي كشورهاي مختلف است كه توجه فزاينده سياست گذاران و برنامه ريزان را به خود معطوف كرده است. آثار مثبت گردشگري بر جوامع ميزبان در نواحي جغرافيايي كه از توانمندي هاي طبيعي و انساني و موقعيت فضايي مطلوبي برخوردار هستند، به وضوح قابل مشاهده است. منطقه اورامانات به عنوان يك منطقه مرزي استراتژيك در غرب ايران، از فضاهاي جغرافيايي است كه از توانمندي هاي متعددي به لحاظ جذب گردشگري برخوردار است. با اين وجود شواهد نشان مي دهد اثرات مثبت گردشگري بر ساكنان اين منطقه علي الخصوص جامعه روستايي، در وضعيت مناسبي قرار ندارد. اين مهم مي تواند ناشي از عوامل و به نوعي چالش هاي متعددي باشد. از اين رو هدف از پژوهش كمي و كاربردي حاضر كه با تركيبي از روش هاي توصيفي ـ تحليلي و اكتشافي انجام شده است، شناسايي عمده ترين چالش هاي توسعه گردشگري در سكونتگاه هاي روستايي واقع در منطقه اورامانات است. جامعه آماري پژوهش شامل تمامي ساكنان روستاهايي است كه به صورت مستقيم و غيرمستقيم با گردشگري روستايي مرتبط هستند و از ميان آن ها، 150 نفر به عنوان نمونه آماري در نظر گرفته شده اند. ابزار اصلي پژوهش براي گردآوري داده هاي ميداني، پرسشنامه محقق ساخته است كه روايي و پايايي آن با رعايت اصول روش تحقيق به تأييد رسيده است. نتايج پژوهش نشان مي دهد مهم ترين چالش هاي پيشِ روي گردشگري در محدوده مطالعاتي با تبيين حدود 72 درصد واريانس متغير وابسته، در قالب 5 عامل كليدي شناسايي شده اند. اين چالش ها به ترتيب اهميت عبارت اند از: ضعف نظام مديريت ملي ـ منطقه اي و محلي گردشگري، ضعف بنيان علمي ـ مالي روستاييان، ضعف سيستم مشاركتي، نارسايي زيرساختي و ضعف تبليغات و بازاريابي. نتايج بررسي سطح چالش هاي شناسايي شده نشان داد ميانگين محاسبه شده با مقدار 758/3، به صورت معناداري بيشتر از ميانگين متوسط مي باشد. در نهايت متناسب با چالش هاي شناسايي شده، راهكارهاي عملياتي و اجرايي در راستاي توسعه گردشگري روستايي در محدوده مطالعاتي ارائه گرديد.