• شماره ركورد كنفرانس
    5216
  • عنوان مقاله

    ئامێره مۆسيقاييه كان و زماني مۆسيقايي له شيعري مه وله ويدا

  • عنوان به زبان ديگر
    Musical instruments and musical language in Molvi poetry
  • پديدآورندگان

    يعقوبي محمد yaaghobim@yahoo.com دكتري زبان و ادبيات عربي، دانشگاه فرهنگيان اروميه

  • تعداد صفحه
    15
  • كليدواژه
    مەولەوي , مۆسيقا , ئامێرەمۆسيقاييەكان , زماني-مۆسيقايي , مۆسيقاي شيعري
  • سال انتشار
    1401
  • عنوان كنفرانس
    همايش بين‌المللي هورامان؛ جهاني شدن، فرهنگ و توسعه پايدار
  • زبان مدرك
    عربي
  • چكيده فارسي
    پوختەي وتار يه ك له و تايبه تمه ندييانه ي له گه ڵ خوێندنه وه ي شيعري مه وله ويدا زۆر به رچاو ئه كه وێت مۆسيقا و نێوي ئامێره مۆسيقاييه كانه كه ڕوونتر و قووڵتر له ديوانه شيعرييه كه ي چاوده كه يت ده بينيت ئه و وشانه ي پێوه ندييان به مۆسيقاوه هه يه ئێجگار زۆرو زه به نده ن. مۆسيقا وه ك ديارده يه كي كولتووري و له هه مان كاتدا وه ك زانستێك كه له فارابي به دواوه وه ك زانست چاوي ڵێكراوه، پێوه ندييه كي ئه وتۆي له گه ڵ ژياني مرۆڤدا هه بووه و كارتێكردنێكي زۆري له سه ر ژيان به گشتي و له سه ر زماني شيعري شاعيران چه وه ك وشه و چه وه ك ماناو چه به مۆسيقايي كردني وشه و ڕسته كان به تايبه ت هه بووه و هه ر به م پێيه مه و له وي وه ك ئامراز و ئامێرێك بۆ سووكنايي دڵ و ده روون و بو به باداني خه مه كان و وه ك به مۆسێقاكردني وشه كان و جوانيناسانه كردن و شيعراندنيان له مۆسيقايه كي ناوه كيدا و ناواخنێكي هاوته ريب له گه ڵ ئه مانه دا، دۆخ و فه زايه كي هه زار ره نگ و شيرين و هه ست بزوێن ئه خوولقێنێت كه خوێنه ر له نه ستيدا و بێ خۆئاگايي پێش له وه ي به ره و ماناكان و ناوه-ڕۆكي واتايي رابكشێت خۆي له زه ريايه كي قووڵي جواني و مۆسيقادا ده بينێت. مه وله وي به چه ن پاتكردنه وه ي كه-ره سته مۆسيقاييه كان له شيعره كانيدا وه ك سه متوور، نه ي، ده ف، ساز وه ك ناوێكي گشتي، ته مبوور، تار و زۆر وشه ي ديكه كه پێوه ندييان له گه ڵ مۆسيقا و ئامێره مۆسيقاييه كان هه يه ئه سه لمێنێت مۆسيقا له نيگاي ئه ودا گرينگييه كي زۆري هه بوه و ئه ميش هاوده مييه كي نه بڕاوه ي له گه ڵ مۆسيقا و ئامێره كاني هه بوه و تا ڕاده يه كي زۆر ئه توانين بڵێين زمانه شيعرييه كه يشي وه ك مۆسيقا دائه ڕژێنێت و مۆسيقاي ده ره كي و ناوه كي شيعره كاني وه-ك ديمه نێكي ڕازاوه ي سه دان ڕه نگي سرنج ڕاكێش هه مۆ ڕۆحێك عاشقي ديتن و بيستني خۆي ده كات. له م وتاره دا باس له دوو بابه تي گرينگ له شيعري مه وله ويدا ئه كرێت: يه كه م ئامێره مۆسيقاييه كان و كارتێكردن و جۆري به-كارهێنانيان له شێعري مه وله ويدا و دووهه م زماني مۆسيقايي و چه شنه كاني مۆسيقاي شيعري له زماني مه وله-ويدا ئه خرێته به ر باس و لێكۆڵينه وه. ميتۆدي ئهم توێژينهوه ميتۆدي وهسفي-شيكارييه. توێژينه وه ي شيعره-كاني مه وله وي ئه وه ي سه لماند ئامێره مۆسيقاييه كان به شێكي زۆرينه و دانه بڕاوه ي زماني شيعري مه وله وييه و هاوڕي له گه ڵ ناوهێنانيان زمانه كه يش بۆن و چێژي مۆسيقا به خۆ ئه گرێت، ئاگامه ندي زانستيانه و زاڵ بووني به سه ر مۆسيقادا بووه ته هۆي به كارهێناني زمانێكي مۆسيقايي له شيعره كانيدا.
  • كشور
    ايران