ادباي هورامان؛ وارث و حافظ زباني كهن

Authors of Avroman: Heir Preserver of an Ancient Language

هورامان، منطقه‌اي كوهستاني در جنوب غربي كردستان و شمال غربي كرمانشاه شامل بيش از هفتصد روستا و شهرستان است كه قدمت آن به دوران پارينه‌سنگي مياني برمي‌گردد. ساكنان هورامان از هزاره‌هاي پيشين تا امروز با حكمراني بي‌چون و چراي محيطْ‌محور خود، موجب خلق ميراثي ناميرا شده اند كه در هيبت جهاني از معماري، اسطوره، عرفان، زبان، لباس و اخلاق، قامت برافراشته است. آنها با زبان كردي هورامي سخن ميگويند و داراي آيين‌هاي باستاني و مذهبي و خاستگاه تصوف و موسيقي‌اند.گويش هورامي نه تنها از قديمي‌ترين لهجه‌هاي زبان كردي است، بلكه از اصيل‌ترين لهجه‌هاي آريايي نيز مي‌باشد. زبان اوستايي و پهلوي كه از زبانهاي قديمي ايران‌ند با اين زبان قرابت دارند. اين قرابت گاهي به حدي است كه افرادي كه به كردي هورامي مسلطند مي‌توانند تا اندازۀ زيادي از متونِ سنگ‌نوشته‌ها و پوست‌نوشته هاي دوران باستان سر درآورند. هورامي يك زبان مستقل است كه داراي قواعد دستوري و غناي كامل در كلمات و اصوات مي‌باشد و با وجود تغييرات و دوران تاريخي از كيفيت و رواني آن كاسته نشده و در فراواني و كوتاهي واژگان و جملات، يك زبان پربار و قاعده پذير است. گويش هورامي داراي ويژگي هاي منحصربفرد و ممتازي است كه به واسطه همين ويژگي ها بسيارند شعرا و نويسندگان كرد زبان از هر منطقه و با هر گويش محلي كه اشعار و قصايد خود را بدين زبان سروده و تقديم خوانندگان خود كرده اند. اين پژوهش ميكوشد تا ضمن معرفي برجسته‌ترين مشاهير ادبي هورامان و آثارشان، قدمي كوچك را در شناساندن جايگاه ارزنده اين زبان به مخاطب بردارد تا از اين طريق، شوق و گرايش پژوهشگران در معرفي هر چه بيشتر نام‌آوران فرهنگ اين منطقه به جهان و جهانيان برانگيخته شود. گفتني است روش تحقيق، عمدتاً كتابخانه اي و در مواردي پرس‌و‌جوي ميداني بوده است