منظومه تاريخي - شفاهي خرسِ درويان به زبان هورامي (تصحيح، ترجمه و آوانگاري)

Historical-oral poem of the Darawyan bear in Hawrami language (Correction, translation and transliteration)

در سال‌هاي پس از جنگ جهاني دوم، عبدالرحمن بيگ از اهالي روستاي سلين از توابع هورامان تخت، با مايه گرفتن از حملة خرسي به باغات ييلاق درويان، منظومة خرس درويان را سرود. اين خرس براي ماه‌ها پي در پي به كندوهاي عسل و مزارع حمله مي‌كرد و زندگي روزانه را براي مردم سخت كرده بود. اطلاعات اين منظومه، براي تاريخ اجتماعي و زندگي روزانة مردم هورامان و به ويژه اهالي ييلاق درويان و نحوة ارتباط و تعامل آن‌ها با محيط زيست منبع ارزشمندي است. منظومۀ خرس در دهه‌هاي پس از جنگ جهاني در محافل فكري هورامان و كردستان به حدي تأثير‌گذار بود كه برخي محمد رضا شاه پهلوي و خوانين و بيگ‌‌زاده‌هاي هورامان را كه پيوسته مردم را تاراج مي‌كردند، نمادي از خرس و گرگي كه شاعر از آن در شعر نام مي‌برد، دانسته و اين بار با اين نيت شروع به بازخواني منظومه كردند. در پي اين، خواندن منظومه ممنوع شد، طوري كه براي سال‌ها، منظومه از ياد‌ رفت. اما منظومه بارها از راديو بغداد خوانده شد. پس از پيروزي انقلاب، منظومۀ خرسِ درويان به برنامة هورامي راديو مريوان راه يافت. اين منظومه پيش از اين به صورت شفاهي بوده و در اين مقاله براي نخستين بار به بررسي جوانب مختلف منظومه و تصحيح، ترجمه و آوانگاري آن پرداخته مي‌شود