استعاره‌هاي مفهومي عشق و زندگي و ارتباط آنها با مرگ در اشعار فروغ فرخزاد

با تحليل استعارات مفهومي، مي‌توان رويكرد شاعران را در بيان مفاهيم ذهني از رهگذر امور ملموس بازشناخت. افزون بر آن بررسي و تحليل استعاره‌هاي مفهومي در آثار شاعران اصيل، نمودار ذهنيت و طرز تفكر و بيانگر نگاه آنها به انسان، جهان و زندگي است. موضوع اين پژوهش كه به روش توصيفي ـ تحليلي انجام گرفته، بررسي استعاره‌هاي مفهوميِ عشق و زندگي و تقابل يا همپايي آنها با مرگ در اشعار فروغ فرخزاد است. عنصر مسلط بر ذهن فروغ، مرگ‌انديشي و زوال است. هرگاه از زندگي و عشق سخن مي‌گويد، با لحني اندوهناك زوال و نابودي را نيز تصوير مي‌كند. او در عين ميل شديد به زندگي و عشق از مرگ و تجربۀ ويراني سخن مي‌گويد و اين نوسان دائمي يادآور ديدگاه فرويد در رابطه با غرايز انسان و تأثير سوايق عشق و مرگ در انديشه و اعمال آدمي است. در دورۀ نخست شاعري فروغ، انديشه و بيان او به فرم كامل و نهايي نرسيده و مفاهيم عشق و مرگ به شكل قراردادي، كلي و در تضاد باهم ذكر شده‌اند. در حالي‌كه در دو دفتر پاياني يعني تولدي ديگر و ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد، اين مفاهيم به شكلي ژرف و هنري در كل شعر ريشه دوانده است. در اين حال سايق عشق و مرگ نه در تضاد با هم بلكه در كنار هم طرح مي‌شود و مرگ همانند بخشي از زندگي و ادامۀ طبيعي آن تصوير مي‌گردد.