چيستي نثر و آفرينش شعر و نثر در زبان و ادبيات فارسي

شعر ، نثر ونظم به عنوان گونه هاي اصلي بروز زبان مكتوب و شفاهي، از دير باز با تعاريف متفاوت و از ديدگاههاي مختلف ، تعريف شده اند و هرچند در ادوار قديم، پايگاه نثر بالاتر از شعر دانسته شده، اما هرچه از ابتداي تاريخ فاصله مي گيريم و به دوره هاي كمال تمدن ها نزديك مي شويم ؛ كفه اين مقايسه به نفع شعر تغيير مي كند . در خصوص تقدم پيدايش اين مقوله ها هم، علي رغم اين كه عموما شعر را همزاد انسان مي دانيم ؛ ولي ناچارا بايد بپذيريم كه نياز هاي ارتباطي انسان كه لازمه ادامه حيات فردي و اجتماعي بشر است ؛ به هر حال، بر تجلي احساسات او مقدم بوده است و گويا؛ خاستگاه اين داوري نا به جا ،آن بوده است كه براي شعر به شواهد شفاهي قانع شده ايم؛ ولي براي پيدايش نثر دنبال شواهد مكتوب بوده ايم . در مورد زمينه پيدايش اين دو مقوله هم طبيعتا نظريات جديدتر را بايد بپذيريم كه آنچه شعر را از نثر و نظم متمايز مي كند؛ شهود شاعرانه و آن (لحظه) پيدايش شعر است كه باعث مي شود مقوله شعر و غير شعر دوجنس متفاوت پيدا كنند و قابليت تبديل به يكديگر را به عنوان دوسوي يك پيوستار نداشته باشند. البته اگر ما گاهي شاهد بروز شعر در ميانه نثر هستيم يا شعري را مي بينيم كه در بخشي به نظم تنزل پيدا مي كند به دليل همين ضعف و قوت شهود شاعرانه است نه به دليل كاستن يا افزودن آرايه ها و صور خيال.