بررسي مباني و ساختار فكري ملا محسن فيض كاشاني با تاكيد بر كتاب الحقايق في محاسن الاخلاق

Examining the foundations and intellectual structure of Mulla Mohsen Faiz Kashani with an emphasis on the book Al-Haqayq fi Mahasen al-Akhlaq

فيض كاشاني(1007-1090ه ق) كه نام كاملش محمد بن مرتضي معروف به ملا محسن فيض كاشاني و تخلص ايشان فيض است.از عارفان و شاعران قرن يازدهم و از مروجان آثار و انديشه هاي ملاصدرا در شيراز وكاشان محسوب مي شود.از فيض كاشاني آثار مهمي نظير الحقايق في محاسن الاخلاق،ضياء القب،الفت نامه،زادالسالك،شرح الصدر و .. باقي مانده است.به نظر مي رسد مباني فكري فيض شاگرد برجسته ملاصدرا برخواسته از تفكرات صدرايي است كه اين ساختار فكري در كتاب الحقايق خود را نشان داده است ودر خصوص اخلاق مي گويد:اگر صورت نهفته در نفس به گونه اي باشد كه كردار و افعال زيبا و ستوده صادر شود اخلاق نيكو واگر صورت افعال صادر شده از آن صورت زشت باشد اخلاق بد ناميده مي شود.فيض در رساله اي به نام ضياء القلب نفس انسان را به شهرري تشبيه مي كند كه حاكمان مختلفي مي خواهند بر آن تسلط يابندعقل،شرح،عادت،عرف و طبع از اين حاكمان محسوب مي شوند. وي خصوصيت و نحوه عمل هر يك از اين امور را آموزش مي دهد. در پايان اين مقاله نشان مي دهد مباني و ساختار فكري فيض كاشاني چگونه با شناخت كامل از خصوصيات اخلاقي، راهكارهاي كسب اخلاق نيكو رامعرفي مي كند فيض كاشاني،الحقايق في محاسن الاخلاق،ضياءالقلب