كاوشي پيرامون انشقاقِ آسمانِ قرآن

An exploration of the division of the sky of the Qur an

از يك سو شواهد محكمي از جمله گزارشات تاريخي و آيات قرآن مويد آن است كه در باور مردم عصر نزول انشقاق و شكافتگي آسمان غيرممكن بوده است و از سوي ديگر يافته هاي بشر در سايه پيشرفت علوم، اين حقيقت را اثبات نموده كه نفوذ و شكاف آسمان، شدني است. با توجه به اين پيش فرض مسلّم و مورد اجماع مسلمانان كه قرآن مطلبي خلاف علم نمي گويد، جمع دو مطلب بالا چگونه ممكن است؟ در پژوهش پيش رو كه با محوريّت قرآن به عنوان منبع اصلي تحقيق، و به روش تحليلي- توصيفي با بهره مندي از منابع كتابخانه اي صورت گرفته، مفهوم آسمان و اشتقاق آن در آموزه هاي مستقيم خود قرآن و نيز تصويري كه قرآن از مردمان عصر نزول ترسيم مي نمايد، بررسي شده است. جستجوها حاكي از آن است كه قرآن، آسمان را در دو مفهوم مادّي و معنوي آورده و آن را سقفي محكم و محفوظي توصيف كرده است. اشتقاق را به معناي وقوع خلل و به هم ريختگي در نظم و انسجام آسمان دانسته كه ممكن نيست، مگر در آستانه قيامت. در حالي كه اعراب معاصر پيامبر(ص)، آسمان را سقف نيلگون مشهود مي دانستند كه نسبت به زمين برتر، و جايگاه ملائك است، انشقاق آن را به مفهوم دسترسي انسان به آن پنداشته كه به دلايلي از قبيل شيوع باور عدم خرق و التيام آسمانِ هيئت بطلميوسي و نيز محافطت آسمان توسط شهاب هاي آسماني، در نهايت استبعاد بوده و ممكن نسبت مگر براي مرسلان حقيقي از جانب خدا. نتيجه مي شود كه فرضيه يكسان گرفتن مفهوم انشقاق آسمان در قرآن و نزد مخاطبان اوليّه ي پيامبر(ص)، صحيح نيست. قرآن اشتقاق آسمان به معناي نفوذ انسان به كرانه ي آسمان در دنيا را رد نكرده و سخني خلاف علم نگفته است. با توجه يه قرائني از قبيل عدم تصريح به امكان صعود انسان به آسمان دنيا، تأكيد بر محافظت آسمان، نتيجه مي شود همراهي قرآن با باور مردم عصر نزول صرفاَ همراهي زباني بوده است.