تطبيق حقوق شهروندي در ايران و آمريكا

Implementation of citizenship rights in Iran and America

حقوق شهروندي در هر جامعه از مهمترين حقوق بشر در قانون هر كشور است. كشور ايران نيز در قانون اساسي مواردي را براي حقوق شهروندي برشمرده كه به طور خلاصه مي‌توان به مواردي همچون: مسكن، امنيت،حق اقامت، حق دادخواهي، حق انتخاب وكيل، مجازات به موجب قانون، اصل برائت، ممنوعيت شكنجه،حفظ حرمت و حيثيت اشخاص، ممنوعيت اضرار به ديگران و حق تابعيت اشاره كرد. قانون اساسي جمهوري اسلامي با الهام گرفتن از فرهنگ غني اسلامي به ابعاد مختلف وجودي انسان توجه نموده و حقوقي براي او در نظر گرفته است كه البته مترقي‌ترين قوانين اگر در مرحله ي عمل با نقصان مواجه شوند اثر و كاركرد شان را از دست داده و نخواهند توانست پاسخگوي نيازهاي جامعه باشند كه احساس نارضايتي مي تواند از پيامد هاي آن باشد.قانون اساسي ايالات متحده آمريكا نيز در تاريخ ۱۷۸۹ به تصويب رسيد و در طول بيش از ۲۳۴ سال هنوز به قوت خود باقي است. اصول اين قانون از هفت فصل تشكيل شده و روح كلي حاكم بر قانون اساسي بر سه محور اصلي قرار دارد كه به عنوان محورهاي غيرقابل تغيير در نظر گرفته شده‌اند. اين سه محور عبارت‌اند از: تفكيك قوا در ايالات متحده آمريكا ،نظام انتخاباتي در ايالات متحده آمريكا، نظام فدرالي ايالات متحده آمريكا البته قانون اساسي آمريكا بارها اصلاح و بازنگري شد و تا اكنون از ۲۷ اصلاحيه قانون اساسي كه از سال ۱۷۸۹ به تصويب رسيده‌، ۲۶ مورد آن توسط دو سوم اعضاء كنگره ايالات متحده آمريكا و يك مورد نيز توسط دو سوم نمايندگان كنگره،تصويب شده‌اند كه آن يك مورد نيز مربوط به اصلاحيه بيست ويكم در سال ۱۹۳۳ است. اين تحقيق با روش توصيفي- تحليلي به تطبيق حقوق شهروندي ايران و آمريكا پرداخته است و نتايج حاكي از تطبيق حقوق شهروندي دو كشور حاكي از ان است كه برخي از حقوق مشترك بين قانون اساسي ايران و آمريكا توجه به برخي مسائل چون حقوق زنان، آزادي انديشه1. آزادي بيان، حق مسكن، تحصيل و رافه اجتماعي است. اما در قانون اساسي هر دو كشور برخي از اين حقوق يا نقض شده يا به طور كامل اجرا نمي شود. مثلا در حقوق شهروندي ايران آزادي بيان و انديشه كمتر به چشم مي خورد و در حقوق شهروندي آمريكا تبعيض نژادي و آزادي بيان و عقيده به چشم مي خورد.