تكنيك كروماتوگرافي و كاربردهاي آن

Chromatography technique and its applications

كروماتوگرافي يك تكنيك بيوفيزيكي مهم است كه جداسازي، شناسايي و خالص‌‌سازي اجزاي يك مخلوط را براي تجزيه و تحليل كمي و كيفي ممكن مي‌سازد. پروتئين ها را مي‌توان بر اساس ويژگي‌هايي مانند اندازه و شكل، بار كل، گروه‌هاي آبگريز موجود در سطح و ظرفيت اتصال با فاز ساكن خالص‌سازي كرد. در اين روش يك مخلوط با توزيع اجزاي آن بين دو فاز جدا مي‌شود. فاز ثابت در جاي خود ثابت مي‌ماند در حالي كه فاز متحرك اجزاي مخلوط را از طريق محيط مورد استفاده حمل مي‌كند. فاز ثابت به عنوان يك محدوديت براي بسياري از اجزاي يك مخلوط عمل مي‌كند و سرعت حركت آن‌ها را كندتر از فاز متحرك مي‌كند. حركت اجزا در فاز متحرك با اهميت تعامل آن‌ها با فازهاي متحرك و/يا ثابت كنترل مي‌شود. به دليل تفاوت در عواملي مانند حلاليت اجزاي خاص در فاز متحرك و قدرت تمايل آن‌ها به فاز ساكن، برخي از اجزا سريع‌تر از سايرين حركت مي‌كنند و بنابراين جداسازي اجزا در آن مخلوط را تسهيل مي‌كنند. چهار تكنيك جداسازي بر اساس ويژگي‌هاي مولكولي و نوع تعامل از مكانيسم‌هاي تبادل يوني، جذب سطحي، تقسيم‌بندي و حذف اندازه استفاده مي‌كنند. ساير تكنيك‌هاي كروماتوگرافي بر اساس بستر ثابت هستند، از جمله ستون، لايه نازك و كروماتوگرافي كاغذي. كروماتوگرافي ستوني يكي از رايج‌ترين روش‌هاي خالص‌سازي پروتئين است.