تعارض امارات در حقوق افغانستان؛ امكان‌سنجي و راهكارهاي رفع

Conflict of presumptions in Afghanistan Law; feasibility and solutions of elimination

اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي، امكان يا عدم امكان تحقق تعارض ميان امارات را مورد بررسي قرار مي‌دهد. بدين جهت، ابتدا شرايط تحقق تعارض ميان ادله اثبات دعوا را مورد بررسي قرار داده و نتيجه مي‌گيرد كه براي تحقق تعارض چهار شرط: وجود حداقل دو دليل، ناسازگاري مدلول دو دليل، وحدت موضوع و قدرت اثباتي ادله به‌طور هم‌زمان ضروري‌اند. سپس امكان يا عدم امكان تحقق تعارض ميان امارات را بر مبناي شرايط چهارگانه فوق مورد بررسي قرار داده و نتيجه مي‌گيرد كه هرگاه بين دو اماره‌ي قانوني نسبي تعارض محقق گردد و هيچ‌گونه مُرجحي هم نسبت به يك‌طرف وجود نداشته باشد، هردو اماره‌ از اعتبار ساقط مي‌شود. در صورتي كه يكي نسبي و ديگري مطلق باشد، اماره‌ي قانوني مطلق مقدم است. در صورت تعارض اماره‌ي قانوني مطلق با اماره‌ي قضايي، همواره اماره‌ي قانونيِ مطلق مقدم خواهد بود. در مقام تعارض اماره‌ي قانوني نسبي با اماره‌ي قضايي، اماره‌ي قضايي مقدم خواهد بود. در صورت تعارض امارات قضايي با يكديگر، ارزش‌گذاري، ترجيح و عدم ترجيح يكي از امارات بر ديگري، به تشخيص قاضي خواهد بود؛ اما هرگاه هر دو اماره‌ي قضايي هم‌وزن شناخته شوند و هردو به‌طور مساوي در اقناع وجدان قاضي و ايجاد باور دروني در وي نقش داشته باشند، در اين صورت هر دو اماره از اعتبار ساقط خواهند شد.