تحليل محتواي كتاب درسي مطالعات اجتماعي پايه نهم متوسطه اول بر اساس مولفه‌هاي آموزش صلح يونسكو

صلح يكي از مهمترين دغدغه‌هاي جهان امروز است. در دنيايي كه ملت‌هاي زيادي در طي نيم قرن اخير حداقل براي مدت كوتاهي هم تجربه‌ي دردناك جنگ را چشيده‌اند و هم اكنون نيز در كشورهاي متعددي جنگ و نا امني برقرار و ادامه دار است، مولفه صلح و دوستي و برابري و برادري بيش از هر زمان ديگري اهميت و موضوعيت پيدا مي‌‌كند. صلح بين دولت‌ها، گمشده‌ي هميشگي تاريخ بوده و مي‌‌باشد. در نتيجه مشكلات و اختلاف نظراتي كه بين سياستمداران و زمامداران كشورهاي مختلف بوجود مي‌‌آيد، اين ملت و عامه‌ي مردم هستند كه هزينه مي‌‌پردازند و متضرر مي‌‌شوند. به تبع آن امنيت، صلح، عدالت و رفاه ملت‌ها تحت الشعاع قرار مي‌‌گيرد. نهادهاي مسئول در سطح بين‌المللي دائما پيگير اصلاح روابط بين كشورها و ارائه راهكار براي رسيدن به توافق و پايان دادن به اختلاف نظرات و جنگ‌ها هستند. يكي از اين اقدامات كه در ذيل فعاليت‌هاي سازمان جهاني يونسكو قرار مي‌‌گيرد طرح و ابلاغ مولفه‌هاي آموزش صلح است كه بايستي در تمامي‌ سطوح از سياست و اقتصاد و روابط بين‌المللي گرفته تا آموزش و جامعه پذيري و روابط بين فردي لحاظ شده و به آنها توجه شود. نظام تعليم و تربيت رسمي‌ هر كشور وظيفه اصلي آموزش مولفه‌هاي صلح را بر عهده دارد. لذا برنامه‌ريزان درسي و طراحان آموزشي بايستي اين سلسله مفاهيم را در تدوين اهداف، تعيين برنامه‌ها و مواد آموزشي، ارزشيابي از مربي و متربي و در نهايت ارزيابي سيستم در نظر داشته باشند. در اين ميان كتاب‌هاي درسي به عنوان مهم‌ترين مواد و ابزار آموزشي نقش محوري دارد بطوري‌كه بعضا به عنوان تمام برنامه درسي توسط معلم مورد تاكيد است. يونسكو معتقد است كتاب‌هاي درسي قابليت انتقال دانش، ايجاد مهارت‌ها و شكل‌دهي به شيوه تعامل فراگير با جهان را دارد. از اين حيث، با توجه به اينكه كتاب‌هاي درسي مهم‌ترين رسانه‌هاي آموزشي محسوب مي‌شوند و همچنين ارتباط عميق مجموعه كتاب‌هاي درسي مطالعات اجتماعي با آموزش صلح بر آن شديم تا به بررسي كتاب مطالعات اجتماعي پايه نهم متوسطه اول بپردازيم. پژوهش حاضر با هدف تحليل محتواي كتاب درسي مطالعات اجتماعي نهم در ضمن تطبيق آن با مولفه‌هاي صلح يونسكو مي‌‌باشد. براي انجام اين تحقيق از شيوه تحليل محتوا كتاب مطالعات اجتماعي پايه نهم دوره متوسطه اول چاپ سال تحصيلي 1399-1400 با استفاده از چك ليست محقق ارزيابي مولفه‌هاي آموزش صلح يونسكو انجام شده است. يافته اين پژوهش نيز بر آن است كه مولفه‌هاي صلح يونسكو بيشتر در متن كتاب ديده مي‌‌شود و در محتواي تصاوير، واژگان و فعاليت‌هاي كتاب پردازش مقبولي با مولفه‌هاي صلح يونسكو ملاحظه نمي‌‌شود.