روش هاي توليد محصولات دانش بنيان مورد نياز صنعت نفت چالش‌ها و رويكردها

در اين مقاله به روشهاي اصلي كه براي توليد محصولات مورد نياز صنعت نفت با همكاري مجموعه هاي دانش بنيان اعم از دانشگاهها، پاركهاي علم و فناوري، مراكز رشد، شركتهاي دانش بنيان سازنده قطعات و تجهيزات، پژوهشكده ها و مراكز تحقيقاتي كشور پرداخته شده است. برخي روشها قديمي تر بوده و در گامهاي قبلي گسترش بيشتري داشته اند و برخي جديداً به روشهاي توليد محصولات دانش بنيان اضافه شده اند. در هر مورد چالشهاي مهمي كه با آن روبرو هستيم مطرح و رويكرد پيشنهادي براي رفع چالش ارائه گرديده است. همچنين تجارب شركت ملي حفاري ايران در برخي زمينه ها كه با توجه به طي بيش از 4 دهه و پس از تصحيح و تكميل هاي متعدد، به بلوغ نسبي رسيده براي امكان استفاده و هم افزايي ارائه گرديده است كه مي تواند بعنوان يك مدل در ساير بخشهاي اين صنعت مورد استفاده قرار گيرد. اولين و قديمي ترين روش، واحدهاي سازندگي و خودكفايي مي باشند كه در غالب شركتهاي صنعت نفت و خصوصاً در زمان جنگ تحميلي، نقش مهمي ايفا نمودند. دستيابي به تكنولوژي و رفع نيازهاي فناورانه بر اساس نظام پژوهش و فناوري صنعت نفت بعنوان دومين روش در قالب طرحهاي پژوهشي و اخيراً نيز استفاده از دستورالعمل[3] توليد بار اول بر اساس كارگروهي با همين نام در معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري بعنوان سومين روش مورد استفاده قرار مي گيرند. در اين نوشتار، پس از اشاره به اين روشها و برخي چالشها و راهكارهاي ناشي از تجربه، به روش چهارم پرداخته شده است. اين روش كه با عنوان ساخت داخل قطعات و تجهيزات بر اساس گردش كار داخلي شركتها ذكر شده كه خارج از روشهاي پيش گفته و دستورالعملهاي ابلاغي بوده و در برخي شركتها از جمله شركت ملي حفاري ايران با همكاري منسجم ميان بخشهاي مختلف پژوهش و كالا، محقق گرديده است. بعنوان پنجمين روش، مشاركت صنعت نفت با توليدكنندگان محصولات دانش بنيان مطرح گرديده كه با وجود آنكه در ساير كشورها يك روش جا افتاده تلقي مي شود، متاسفانه در كشور ما هنوز به آن بصورت جدي پرداخته نشده است و در صورت ايجاد رويكرد بدين سو، بخش قابل توجهي از محصولات دانش بنيان صنعت نفت مي تواند از اين طريق توليد شود.