مديريت استراتژيك و يكپارچه برداشت مشترك از ميادين گاز با تاكيد بر منطقه پارس جنوبي

Strategic and Integrated Management of Joint Extraction of Gas Fields with emphasis on South Pars region

ميدان گازي پارس جنوبي، بزرگ‌ترين ميدان گازي جهان در خليج‌فارس و مرز مشترك دو كشور ايران و قطر واقع شده است. بررسي اصول حقوق بين الملل حاكم بر قراردادها و موافقت نامه هاي بهره برداري از آن بسيار مهم است. هدف از اين مقاله، بررسي سيستم قراردادي برداشت مشترك از ميادين گاز با تاكيد بر منطقه پارس جنوبي و تأثير آن بر محافظت از اين ميادين مي باشد. روش تحقيق توصيفي تحليلي بوده و سوال تحقيق، الگوي حاكم بر بهره برداري از ميادين مشترك گاز چگونه است و چه راهكارهايي مي توان در جهت بهبود آن ارائه داد؟ مي باشد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه در ميان منابع اصلي حقوق بين الملل معاهدات خاص يا دوجانبه به دليل ارائه چهار الگوي حقوقي متفاوت در بهره برداري و استخراج از منابع مشترك گاز حائز اهميت هستند. اين چهار نوع شامل موافقت نامه‌هاي متضمن واگذاري برداري به يك كشور، موافقت نامه‌هاي متضمن مشاركت دو كشور در بهره برداري از منبع مشترك، موافقت نامه‌هاي بهره بردراي با ايجاد مقام مشترك، موافقت نامه‌هاي آحادسازي است. هر كدام از دولت‌ها در ميادين مشترك با توجه به ديپلماسي انرژي و مصالح خود نوعي خاص از موافقت نامه را انتخاب مي‌كنند، اما در اين ميان هيچ يك از اين مدل‌ها نتوانسته‌اند به عنوان الگوي حقوقي مناسب در عرصه بين المللي معرفي گردند. شرط مخزن مشترك به نحو مقرر در موافقت نامه ى تحديد حدود فلات قاره‌ي ايران و قطر، مشتمل بر اصولى جهت بهره بردارى از اين ميدان است. كلمات كليدي: ميادين مشترك گاز، پارس جنوبي، سيستم قراردادي، ديپلماسي گازي