چالش مصرف سموم كشاورزي با نگاهي به وضعيت موجود در شمال‌غرب ايران و آلودگي منابع آب و خاك

The challenge of using agricultural pesticides with a look at the current situation and pollution of water and soil in the northwest of Iran

سموم كشاورزي به ميزان وسيعي براي كنترل انواع آفات از جمله نماتودها، حشرات، پاتوژن‌ها يا علف‌هاي هرز در گياهان و خاكها استفاده مي‌شود. حدود يك‌سوم محصولات كشاورزي دنيا با استفاده از آفت‌كش‌ها توليد مي‌شود و تا سال 2020، مصرف جهاني آفت‌كش‌ها تا 5/3 ميليون تن برآورد شده است. اگرچه آفت‌كش‌ها براي توليد محصولات زراعي مفيد هستند، اما استفاده گسترده از آفت‌كش‌ها به‌دليل تغليظ زيستي و طبيعت پايدار مي‌تواند عواقب جدي داشته باشد. آفت‌كش‌هاي مختلف به‌طور مستقيم يا غيرمستقيم هوا، آب، خاك و كل زيست‌بوم را آلوده مي‌كنند كه باعث ايجاد خطر جدي براي سلامتي موجودات زنده مي‌شود. براساس يافته‌هاي محققين 64 درصد از زمين‌هاي كشاورزي جهان در معرض خطر آلودگي آفت‌كش‌ها قرار دارند و 31 درصد در معرض خطر بالا هستند. در ايران مصرف سموم كشاورزي تا 27000 تن نيز مي رسد. اين موضوع به‌معني آن است كه به‌ازاي هر ايراني سالانه حدود 300 گرم سم در بخش كشاورزي مصرف مي‌شود. مطالعه حاضر با هدف اصلي تعيين نوع و ميزان انواع آفت‌كش‌هاي مصرفي در بخش كشاورزي و سرانه مصرف آفت‌كش‌ها در واحد سطح زمين‌هاي كشاورزي در استان آذربايجان شرقي انجام گرديد. نتايج تحقيق حاضر نشان مي‌دهند كه در سال 1397، حدود 2874 تن انواع سموم در اراضي كشاورزي استان آذربايجان شرقي مصرف شده است. فراواني كمي انواع آفت‌كش‌هاي مصرف‌شده در استان به‌ترتيب حشره‌كش علف‌كش قارچ‌كش متفرقه كنه‌كش و ضدعفوني‌كننده است. ميانگين كيلوگرم آفت‌كش مصرفي به‌ازاي هر هكتار زمين كشاورزي برابر 33/5 ± 21/4 است. با در نظر گرفتن نگراني در مورد پيامدهاي زيست‌محيطي و بهداشتي استفاده از آفت‌كش‌ها به‌ويژه احتمال بالاي آلودگي منابع آب، ضرورت مديريت مناسب كاربرد آفت‌كش‌ها به‌عنوان بخش مهمي از وظايف مسئولين الزامي است. پايين بودن كيفيت سموم توزيع‌شده، نبود كنترل كيفي سموم كشاورزي از نظر استاندارد بودن آنها، كمبود امكانات و گران بودن تحليل مقادير سموم در منابع آب و خاك و محصولات كشاورزي از مهم‌ترين دغدغه‌هايي است كه بايد در اين ميان مورد توجه قرار گيرد.

Agricultural pesticides are widely used to control all kinds of pests such as nematodes, insects, pathogens or weeds in plants and soils. About a third of the world s agricultural products are produced using pesticides, and by 2020, the global consumption of pesticides is estimated to be 3.5 million tons. Although pesticides are useful for crop production, widespread use of pesticides can have serious consequences due to their bioconcentration and persistent nature. Different pesticides directly or indirectly pollute the air, water, soil and the entire ecosystem, which causes a serious risk to the health of living organisms. According to the researchers findings, 64% of the world s agricultural lands are at risk of pesticide contamination and 31% are at high risk. In Iran, the consumption of agricultural pesticides reaches 27,000 tons anually. This means that about 300 grams per capita of pesticide are consumed annually in the agricultural sector. The present study was conducted with the main objective of determining the type and amount of pesticides used in the agricultural sector and the per capita consumption of pesticides per unit area of agricultural land in East Azerbaijan province. The results of this research show that in 2017, about 2874 tons of different types of pesticides were consumed in the agricultural lands of East Azerbaijan province. As following: Insecticide herbicide fungicide miscellaneous acaricide and disinfectant. The average kilogram of pesticide used per hectare of agricultural land is 4.21 ± 5.33. Considering the concern about the environmental and health consequences of the use of pesticides, the necessity of proper management of the use of pesticides is an important part of the duties of the authorities. The low quality of distributed pesticides, the lack of quality control of agricultural pesticides in terms of their standardization, the lack of facilities and the high cost of analyzing the amount of pesticides in water and soil sources and agricultural products are among the most important concerns that should be taken into account.