برآورد توزيع زماني و مكاني تبخير-تعرق با استفاده از تصاوير MODIS و الگوريتم SEBS در محدوده قروه-دهگلان

Estimation spatiotemporal distribution of evapotranspiration using MODIS images and SEBS algorithm in Qorveh and Dehgolan district

يكي از روش‌هايي كه باعث بهبود مديريت مصرف آب و در نهايت افزايش راندمان آب مصرفي مي‌شود، برآورد دقيق تبخير-تعرق يا تخمين ميزان آب مصرفي گياهان مي‌باشد. امروزه به‌كارگيري داده‌هاي سنجش از دور توسعه يافته و براي برآورد مقادير تبخير-تعرق در سطوح وسيع استفاده گرديده است. در اين مطالعه با استفاده از الگوريتم سامانه بيلان انرژي سطح (SEBS) و تصاوير سنجنده MODIS، توزيع زماني و مكاني تبخير-تعرق واقعي در محدوده قروه و دهگلان (شرق استان كردستان) و در محدوده زماني ماه‌هاي خرداد تا مهرماه سال 1389 شمسي مورد بررسي قرار گرفت. از لحاظ زماني بالاترين مقدار تبخير-تعرق در خردادماه و كم‌ترين آن در مهرماه مشاهده شد و هم‌چنين از لحاظ مكاني نتايج نشان‌دهنده بالاتر بودن تبخير-تعرق در كاربري‌هاي مراتع متراكم و مخلوط كشت ديم و آبي است كه در آنها تراكم پوشش گياهي بالا و دماي سطح پايين است، طوري كه در بررسي رابطه رگرسيوني تبخير-تعرق و شاخص NDVI ضريب همبستگي مثبت و بالا و در بررسي رابطه رگرسيوني تبخير-تعرق و دماي سطح ضريب همبستگي منفي تأييدكننده اين مطلب است. به‌منظور ارزيابي دقت مدل SEBS، مقادير تبخير-تعرق واقعي حاصل از مدل SEBS با مقادير حاصل از روش Inference مقايسه شد. در بررسي رابطه رگرسيوني نقشه هاي حاصل از دو روش مقادير همبستگي بالا مشاهده شد. در مقايسه ميانگين تبخير-تعرق از سطح حوضه با استفاده از دو روش در روزهاي مطالعه يك همبستگي كاملاً مناسب با مقدار R2 برابر 85/0 و آماره NS برابر 79/0 نشان از رابطه معني‌دار بين دو روش و سطح عملكرد قابل قبول برآورد مدل SEBS است، هم‌چنين خطاي پايين RMSE برابر 37/0 دقت بالاي مدل SEBS را جهت برآورد تبخير-تعرق واقعي در مقياس‌هاي زماني و مكاني نشان مي‌دهد.

One of the ways to improve water management and ultimately increasing water use efficiency, is accurately estimated the evapotranspiration or amount of consumable water plants. Recently, has been developed using remote sensing data and has been used to estimate the amount of evapotranspiration on a Large surfaces. In this study, using the the surface energy balance system(SEBS) algorithm and MODIS images, the temporal and spatial distribution of evapotranspiration in the months of June to October period of 2010 in Qorveh and Dehgolan district( East of Kurdistan Province) was studied. The highest amount of evapotranspiration in terms of temporal were in June and the lowest in October and in terms of spatial the results indicate higher amount of evapotranspiration in good range and mix (agri-dry farming) land uses in which the density of vegetation is high and the temperature is low as in regression analysis of evapotranspiration and NDVI, high positive correlation coefficient and in regression analysis of evapotranspiration and temperature low negative correlation coefficient endorses this issue. In order to evaluate the accuracy of the SEBS model, actual evapotranspiration values from SEBS model were compared with values obtained from Inference method. The regression equations obtained maps from the two methods were indicated highly correlated values. In Comparison of mean evapotranspiration from basin using two methods in study days one fit correlation with 0.85 R2 value and 0.79 NS statistic shows Significant relationship between two methods and acceptable performance level of SEBS model, also the low RMSE error equal to 0.37 indicates high precision of SEBS model to estimate evaportranspiration in spatiotemporal scales.