مطالعه تطبيقي نقش و طرح ارسي خانه هاي قاجاري شهر اردبيل با قزوين

A comparative study of the role and sash design of Qajar houses in Ardabil and Qazvin

ارسي‌ها طرح و نقش خاصي دارند كه تحت تأثير هنر و معماري زمان خويش و در امتداد سنن هنري دوره اسلامي ايران بوده‌اند اما عليرغم كاربرد وسيع آن در معماري پس از صفوي، در دوره قاجار تحت تاثير نفوذ و گسترش معماري غربي در ايران و كاربرد گونه‌هاي جديد معماري، طرح‌هاي ارسي‌ها نيز ابتدا دچار تغيير شده و از دوره پهلوي رو به فراموشي رفتند. در اين راستا، هدف پژوهش حاضر نيز، شناسايي الگوي مشترك و متفاوت ارسي هاي دو شهر اردبيل و قزوين، با تكيه بر عناصر نقش و رنگ ميباشد. شهراردبيل و قزوين از جمله شهرهاي قاجاري به شمار ميروند كه داراي خانه هاي متعددي با پنجره هاي ارسي هستند. تعدد آنها در بناهاي قاجاري برجاي مانده، بازگوكننده اهميت و جايگاه اين آرايه تزئيني-كاربردي در دو شهر مذكور است.پس با توجه به اين امرو نقاط مشترك،چه تشابهات يا تفاوتهاي،در ارسيهاي اين دو شهر، وجود دارد؟ و نيز در دوره قاجار، ارسيهاي دو منطقه، چه تغييرات بصري را باهم دارند؟ براي دستيابي به اين امر، سعي در بررسي و تطبيق نقش و رنگ ارسيها (به عنوان مؤلفه هاي اصلي مورد بررسي( به علاوه تكنيك و تزئينات آنها (مؤلفه هاي فرعي) در دو شهر اردبيل و قزوين، با يكديگر شده است.در اين تحقيق، تهيه مطالب، علاوه بر پيمايشهاي ميداني، مطالعات كتابخانه اي نيز بوده كه با روش توصيفي-تحليلي و تطبيقي مطالب تنظيم شده است. تحقيق حاضر نشان داد كه شاخصهاي نقش و رنگ در دوره مياني قاجار به نسبت دو دوره قبل و بعد از خود، در هر دو شهر بيان شده از منظر فراواني و تنوع، داراي كيفيت مطلوبتر و بهتري ميباشد.