پهنه بندي سيلاب در حريم رودخانه با استفاده ازمدل هيدروليكي HEC-RAS و GIS (مطالعه موردي: رودخانه آجي چاي)

Floodplain Mapping Using HEC-RAS and GIS (A Case Study of Ajichay River)

براي ساماندهي و مديريت رودخانه ها ضمن بررسي رفتار هيدروليكي جريان رودخانه، بايستي محل هاي سيل گير شناسايي و درصد پيشروي سيلاب و ارتفاع آن نسبت به رقوم سطح زمين، ويژگي هاي سيلاب در دوره هاي برگشت مختلف يا پهنه بندي سيلاب تعيين گردد. لذا در اين پژوهش، حريم بستر بازه اي از رودخانه آجي چاي به طول 6 كيلومتر بررسي و پهنه سيلاب تعيين شد. پس از تهيه TIN رودخانه از روي مدل رقومي با استفاده از الحاقيه HEC-GeoRAS، 43 مقطع عرضي ايجاد و به مدل معرفي شد. نقشه هاي پهنه بندي سيل با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي GIS براي دوره بازگشت هاي 2، 5،10، 25، 50، 100 و 200 ساله تهيه شد. با بهره گيري از نتايج، پهنه سيل براي دبي هاي مختلف ترسيم و مشخص شد كه 86/21 درصد از كل پهنه سيل گرفته، مستعد سيل گيري توسط سيل هاي زير 25 سال مي باشد. بنابراين بخش عمده اي از آسيب ها در پهنه هاي دشت سيلابي زير 25 سال وارد مي شود. همچنين با افزايش دوره بازگشت، ميانگين عمق سيل افزايش نشان داد كه باعث گسترش سيل مي باشد. اين امر در دوره بازگشت 200 ساله بيشتر نمايان مي گردد، هنگامي كه حجم زياد سيل با افزايش عمق ظاهر مي شود، هزينه هاي لايروبي نيز افزايش خواهد يافت.