بررسي نقش مشاركت مردمي در مديريت بحران ناشي از سوانح طبيعي (مطالعه موردي: زلزله سال 2010 هائيتي)

Investigating the role of public participation in crisis management caused by natural disasters (case study: 2010 Haiti earthquake)

مشاركت جامعه در فرآيندهاي بازيابي بلايا براي اداره برنامه‌هاي مديريت رواني بلاياي رخ داده، سازمان‌هاي بين‌المللي غيردولتي و ساير گروه‌هاي كليدي بين‌المللي و محلي كه در محيط‌هاي بحران زده كار مي‌كنند، يك نگراني حياتي است. اين مفهوم در عمل يكي از اجزاي اساسي بازيابي پايدار بلايا و موضوعي است كه سازمان ملل متحد و ساير بازيگران كليدي در سطح جهاني از آن حمايت مي‌كنند. مزاياي مشاركت محلي و اجتماعي در بهبود فرآيندها، از جمله فرآيند بهبود پس از سانحه عبارتند از: توانايي شناسايي دقيق مشكلات و نيازها، احساس مالكيت و كمك به پايداري پروژه ها و برنامه هاي بازيابي در طول زمان؛ توانمندسازي و ظرفيت سازي جوامع براي مقابله زودهنگام؛ بهره وري بيشتر در استفاده از منابع؛ تسهيلات درمان رواني و كاهش خطرات سلامت روان و در نهايت جلوگيري از وخامت اوضاع و خارج شدن كنترل از دست دولت‌هاي محلي. با در نظر گرفتن همه اين موارد، به عنوان يك مطالعه موردي، انسجام جامعه در سطح محلي در بلايا و بحران هاي رخ داده در خصوص زلزله سال 2010 هائيتي مورد بررسي قرار گرفته كه نشان مي‌دهد تاثير مشاركت مردمي در مديريت پس از سانحه آن قابل توجه و شايد با توجه به خلاء موجود در سطح ملي، اجتناب ناپذير بوده است: «شاخص‌هاي سرمايه اجتماعي كه سطوح اعتماد و تعامل متقابل را اندازه‌گيري مي‌كنند، نشان مي‌دهند كه وجود انسجام قوي در سطح جامعه در جلوگيري از وخامت اوضاع اجتماعي و بروز بحران سياسي شديد كه در هائيتي به فروپاشي گسترده اجتماعي، سياسي منجر شود يا باعث شكل گيري جنگ داخلي گردد، بسيار مهم بوده است. از آنجايي كه كاهش آسيب‌پذيري اجتماعي، تابعي از تأثيرات اقتصادي، سياسي و ديگر زيرسيستم‌هاي اجتماعي است و اين عوامل حياتي در توانايي مشاركت مؤثر در پروژه‌ها و برنامه‌هاي بازيابي بلاياي طبيعي نقش جدي ايفا مي‌كنند، منطقي است كه با توجه به ضعف جدي در بخش هاي اقتصادي و سياسي انتظار داشته باشيم، مشاركت در هائيتي به طور مشهودي كمتر باشد. با اين وجود بررسي ها و مطالعات صورت گرفته بيانگر اين واقعيت هستند كه مشاركت مردمي نقش بسزايي در مقابله و بازيابي پس از زلزله سال 2010 داشته است.