بررسي جايگاه آب در معماري مساجد

Examining the place of water in the architecture of mosques

آب يكي از جمله عناصر طبيعي ، در فرهنگ و اعتقادات ايرانيان داراي ارزش بسيار است ، آب نماد پاكي و زلالي مي باشد ودر قرآن كريم آياتي در خصوص اهميت اين مايع حياتي ذكر شده است.در معماري ايراني – اسلامي از آب در باغ ها ، خانه ها ، مساجد وغيره استفاده مي كردند و اين نشان از آن است كه معماري و آب رابطه اي ناگسستني دارند.معماران از آب در شكل هاي هندسي مختلف در اكثر بناها در جهت ايجاد مركزيت و وحدت بهره برده اند. در معماري مساجد، آب عنصري غير قابل تفكيك است ،مساجد محلي جهت عبادت و رازو نياز با خداوند است كه بر اساس احكام شرعي ، لازمه ورود به آن طهارت و پاكي مي باشد ،كه آب كمك فراواني در تحقق اين امر مي كند.اين پژوهش كه از نوع توصيفي- تحليلي مي باشد در تلاش است با استفاده از اسناد كتابخانه اي ، مقالات اين حوزه ، ديدگاه انديشمندان و پژوهشگران و قرآن كريم به بررسي آب و اهميت آن ، جايگاه آب نزد ايرانيان و اسلام و نقش كاربردي آب در مساجد بپردازد.نتايج اين پژوهش گوياي آن است كه معماران با استفاده از آب در عناصري چون آبنما ، حوض ، وضوخانه وغيره در جهت ايجاد پاكي و كمك به انجام وظايف ديني مردم كمك كرده اند و در بناها از جمله مسجد از اين مايع آرامش بخش بهره مي بردند تا حس معنويت را القاء كنند .