احسان، مسقط ضمان قهري

قاعده احسان از قواعد فقهي حقوقي است كه در ابواب مختلف فقه و مسائل گونا گون حقوقي مورد استفاده قرار مي گيرد. يكي از مسقطات ضمان قهري، احسان است. عمل نيكوكارانه ممكن است نسبت به شخص يا اشخاص خاصي و يا عموم مردم انجام شود. ماهيت احسان هم شامل دفع ضرر و هم شامل جلب منفعت است. از جمله قواعدي كه قاعده احسان با آن در تعارض است قواعد اتلاف و تسبيب است كه در حل اين تعارض برخي قاعده احسان را بر قاعده اتلاف و تسبيب حا كم مي دانند و برخي نيز قائل بر تساقط اين قواعد هستند كه نظر مورد اختيار نيز تساقط هر يك از قاعده احسان و اتلاف و هم چنين قاعده احسان و تسبيب است؛ در نتيجه در مواردي كه ترجيحي در ميان نباشد بايد به اصول كلي ديگري مراجعه نمود كه به نظر مي رسد كارآمدترين اصل در موضوع مورد بحث، اصل برائت است و در نتيجه وارد كننده زيان فاقد مسووليت به شمار مي آيد.