اخلاق پژوهش

به مجموعه قواعد و ارزش‌هاي به كار گرفته در يك پژوهش يا تحقيق، اصطلاحا اخلاق پژوهش مي‌گويند. از نظر ماهيت و زيربناي فلسفي، اخلاق علمي خود زيرمجموعه‌اي از اخلاق به معناي عمومي آن است؛ اما افزون بر آن ملاحظات خاص ديگري را نيز در بر مي‌گيرد. اخلاق علمي و اخلاق حرفه‌اي دو عرصه‌ي نزديك به يكديگرند كه از زواياي مختلف با هم همپوشاني دارند؛ اما هر دو در پرتو اصول بنيادين اخلاقي معنا پيدا مي‌كنند. برخورد مناسب با بداخلاقي‌هاي علمي و فريبكاري‌هاي ناپسند در محيط علمي موضوعي حساس و چند بعدي است. لازم است متوليان امور آموزشي و پژوهشي شناخت دقيقي از اين فريبكاري‌ها داشته باشند و انواع آن را بشناسند. اين شناخت و تعريف روشن حد و مرزهاي آن پيش‌نياز هرگونه مواجه منطقي و معقول با اين معضل است. فريبكاريهايي همچون سرقت علمي، داده‌سازي، تحريف داده‌ها، گزارشهاي مغرضانه، سوگيري، يافته‌سازي، برزگنمايي، گزافه‌گويي، تقلب، سندسازي، پنهان‌كردن يا برجسته ساختن يافته‌هاي متناقض همه از موارد شناخته شده در اين زمينه است.