عدالت ورزي و رعايت حقوق در اسلام

«در آيه ۳۶ سوره نساء» رعايت حقوق اسلامي طي ده فرمان بيان شده است. خداي تعالي پس از دستور به پرستش او و شريك قرار ندادن كسي براي او بلافاصله تأكيد بر احسان به پدر و مادر مي‌كند، با اين معنا كه ترك حقوق آنان در رديف شرك به خداست سپس دستور نيكي به خويشاوندان، يتيمان و دستگيري از مستمندان را كه مبارزه با فقر و محروميت و رعايت اصول عدالت اجتماعي است صادر مي‌فرمايد. رعايت حقوق همسايگان نزديك و دور شامل مسلمان و غير مسلمان و حسن معاشرت با همه كساني كه با انسان در ارتباطند و نيز حمايت از درمانده در سفر و بلاد غربت با تعبير «ابن سبيل» و هم چنين نيكي به بردگان، دستوراتي است كه خداوند مهربان يكي پس از ديگري توصيه مي فرمايد و در پايان هشدار مي‌دهد كه هر كس از فرمان او سرپيچي كند و به خاطر تكبر سرباززند، از هر خير و سعادتي محروم خواهدشد. «آيه ۹۰ سوره نحل » جامع‌ترين برنامه اجتماعي را در سه اصل مثبت چنين بيان مي‌كند، امر به قانون عدالت، اصلي كه محور تمام نظام هستي است. فرمان به احسان دومين اصل تضمين و تكميل سلامت جامعه انساني، نيكي به خويشاوندان با عنوان ايتاء «ذي القُربي» كه در واقع بخشي از مسئله احسان است. پس از آن اصول منفي با تعبيرات سه گانه «فحشاء» - « منكر» - « بغي» به معناي گناهان پنهان، گناهان آشكار و هرگونه تجاوز و ظلم و خودبيني كه سرچشمه همه انحرافات اخلاقي است هشدار داده مي شود و در پايان مي فرمايد: خداوند شما را اندرز مي دهد شايد متذكر شويد.«سوره نحل آيه 90»،«آيه 8 سوره نساء » دعوت به عدالت بعنوان مهم‌ترين ركن اسلامي مي‌كند. عدل از صفات الهي و جزءاصول مذهب تشيع است كه همه عوامل برآن استواره به گونه‌اي كه انحراف از آن موجب نيستي و هلاكت خواهد شد. خداي تعالي در اين آيه با امر به عدالت بر اجراي آن تأكيد مي‌كند و مي‌فرمايد: مبادا دشمني شما با قومي وادارتان كند كه به عدالت رفتار نكنيد. به عدالت رفتار كنيد كه اين امر به تقوا نزديكتر است.«سوره مائده آيه ۸» و از خداوند پروا كنيد كه خداوند به هر آنچه مي‌كنيد آگاه است.«سوره مائده آيه ۷»