بازخواني اصول و مفاهيم زيبايي و انگاره‌ي‌ زيباسازيِ شهر از منظر حكمتِ اسلامي

زيبايي به مثابه كيفيتي ازلي و برآمده از حقيقتي هميشگي، جزئي از خميرمايه و سرشت پاك آدميان بوده و است. زيباسازي اما به فرآيندي اطلاق مي‌شود كه تلاشي است براي همانند كردن محيط پيرامون به آن كيفيت دست نيافتني و گمشدهاي كه انسان هبوط يافته، همواره در جستجوي آن است. به اين معنا، برداشتي كه در اسلام از زيبايي‌ها و مصاديق زيبايي در جهان مادّي وجود دارد، همواره اشارتي است به آن بُعد پنهان و آن حقيقت از ازل موجود. زيباسازي شهري در برداشت‌هاي معاصري كه از آن صورت گرفته است، بهره‌مندي از پارهاي كيفيتهاي ظاهري را متضمن تحقق امر زيبايي پنداشته است. حركت از معماري و شهرسازي مبتني بر سبك‌هاي برآمده از حكمت و معاني والا، به تدريج تبديل به نوعي فُرم‌گرايي و تقليد و بازتوليد فُرمها و تركيب و التقاط روشهاي گوناگون شكل دادن به محيط انسان ساخت شده است. از همين رو، گرته‌برداري از روش‌هاي به كاررفته در فرآيندهاي زيباسازي، مي‌تواند به خلق زيبايي منجر نگردد و طرح‌وارهاي ناموزون و ناپايدار را شكل دهد كه دوام و ماندگاري برايش متصوّر نيست و دير نمي‌پايد. در اين مقاله كوشش شده تا ضمن تبيين مفهومي زيبايي و زيبايي حقيقي، فرآيند درك و خلق زيبايي، از منظر آنچه در شهر اسلامي، از جزء به كل، از پايين به بالا و از خُرد به كلان بر مبناي سرشت كمال‌جوي انسان و كاربست صفات و ويژگي‌هاي زيباي مطلق، شكل مي‌گرفته و حاصل آن موجوديت زيباي شهري يكپارچه بوده است، مورد نگاهي دوباره قرار گيرد و از اين ره، اصول زيباسازي شهري و عوامل ادراك زيبايي از نگاه اسلام در قالبي موجز مدوّن و ارائه گردد.