بازشناسي تحليلي اقتصاد بر روي شاخصه هاي معماري خانه هاي تاريخي اقليم هاي گرم و مرطوب و معتدل و مرطوب ايران

اقتصاد، زيبايي شناختي، فرهنگ و اقليم از جمله عواملي هستند كه در طراحي فضاهاي معماري، تأثير به سزايي دارند. گرچه طراحي فضا بر پايه ادراك و احساس افراد بنا شده و از فردي به فرد ديگر متفاوت است، اما شاخصه هاي معماري در كالبد بنا وجود داشته كه در يك دوره زماني ثابت در جهت بر طرف كردن نيازهاي اساسي افراد، قدم بر مي دارد. مصالح، تزئينات، هندسه، تركيب بندي و سلسله مراتب شاخصه‌هايي هستند كه تحت تأثير عوامل مختلف بر كالبد نهايي خانه نفوذ پيدا مي كنند. اين مقاله به دنبال بازشناسي تحليلي اقتصاد بر روي شاخصه هاي معماري خانه هاي تاريخي اقليم هاي گرم و مرطوب و معتدل و مرطوب ايران است. نوع پژوهش كاربردي بوده و جمع آوري مطالب به روش كتابخانه اي و بازديد ميداني مي باشد. در جهت آناليز اثرگذاري اقتصاد بر شاخصه هاي معماري، دو فرم متفاوت حياط مركزي و بلوكي در اقليم هاي مذكور انتخاب گشت. با تحليل مدارك معماري و مقايسه تطبيقي داده ها اين نتيجه مشخص شد كه فرم بلوكي به دليل تك حياطه بودن، جهت گيري صحيح در راستاي تأمين نور و روشنايي و سيركلاسيون طبيعي هوا، فشرده بودن پلان و قرار گرفتن كاربري هاي مختلف در كنار هم از منظر اقتصادي مناسب عمل مي كند در حالي كه فرم حياط مركزي به دليل نقش پر رنگ هندسه در ايجاد فضاهايي فاقد عملكرد توجيه اقتصادي نداشته و سبب ايجاد مسيري مضاعف در پلان براي رسيدن به اين فضاها شده كه استفاده از مصالح را افزايش مي دهد.

Economy, aesthetics, culture and climate are among the factors that have a significant impact on the design of architectural spaces. Although the design of the space is based on people s perception and feeling and it is different from one person to another, but there are architectural features in the form of the building, which take steps in a fixed period of time to provide the basic needs of people. Materials, decorations, geometry, composition and hierarchy are the characteristics that influence the final form of the house under the influence of various factors. This article seeks to analyze the economics of the architectural features of historical houses in the hot and humid and mild and humid climates of Iran. The type of research is applied and the collection of materials is by library method and field visit. In order to analyze the effect of economy on architectural features, two different forms of central courtyard and block were selected in the mentioned climates. By analyzing the architectural documents and comparing the data, it was determined that the block form, due to its single courtyard, correct orientation in order to provide light and natural air circulation, the compactness of the plan and the location of different uses in Together, it works well from an economic point of view, while the form of the central courtyard has no economic justification due to the role of geometry in creating spaces without function, and it has caused the creation of a separate path in the plan to reach these spaces, which increases the use of materials