تحليل تطبيقي توسعه‌يافتگي نواحي جنوبي درياي خزر با استفاده از روش تحليل عاملي و تاكسونومي عددي

با توجه به تحولات عظيم اقتصادي اجتماعي و سياسي در سطح ملي و بين المللي توجه به مفهوم توسعه گسترده و توسعه هم جهت با تعادل فضايي كاربرد وسيعي‌يافته و شناخت نابرابري‌ها در چارچوب محدوده‌هاي جغرافيايي مختلف قابل طرح مي‌باشند. با توجه به ماهيت موضوع و اهداف تحقيق، رويكرد حاكم بر فضاي تحقيق، توصيفي- تحليلي است. . در جهت نيل به اين هدف، از روش‌ تجزيه و تحليل عاملي و تاكسونومي عددي استفاده گرديد. جمع‌آوري و استخراج داده‌ها در قالب شاخص‌هاي آماري بوده و هر يك از معيارها جداگانه بر اساس مدل در نرم‌افزارهاي آماري جداگانه مقايسه و نتيجه گيري واقع گرديد. محدوده مورد مطالعه شامل نواحي( شهرستان هاي) استان گيلان و مازندران مي‌باشد. يافته‌هاي مدل تحليل عاملي در استان گيلان گوياي آنست كه رشت، رودبار، لاهيجان به ترتيب توسعه‌يافته ترين شهرستان‌هاي استان محسوب گرديده و رودسر، تالش، صومعه سرا در زمره شهرستان‌هاي محروم قرارگرفته اند. همچنين يافته‌هاي مدل تحليل عاملي در مازندران گوياي ان است كه آمل، بابل، ساري، بابلسر به ترتيب توسعه‌يافته ترين شهرستان‌ها و سوادكوه شمالي، گلوگاه، فريدونكنار در رديف شهرستان‌هاي توسعه‌نيافته مي‌باشند. نتايج حاصله از مدل تاكسونومي عددي در استان گيلان گوياي آن است كه رشت، لاهيجان، توسعه‌يافته ترين شهرستان‌ها و املش، شفت، شهرستان‌هاي توسعه‌نيافته مي‌باشند. نتايج حاصله از تاكسونومي عددي در استان مازندران گوياي آن است كه آمل، بابل، شهرستان‌هاي توسعه‌يافته و سوادكوه شمالي، توسعه‌نيافته نواحي استان مي‌باشند. با توجه به يافته‌هاي مدل‌هاي مذكور در تحقيق حاضر، توزيع جغرافيايي (توسعه يافتگي، توسعه نيافتگي) در نواحي استان گيلان نسبت به نواحي استان مازندران از تعادل فضايي بيشتري برخوردار مي‌باشد.