نقش و جايگاه پژوهش روابط بين‌المللي در سياست‌گذاري خارجي جمهوري اسلامي ايران

The Role and Position of International Relations Research in the Foreign Policy of the Islamic Republic of Iran

در دوران ماقبل مدرن، به‌دليل تعداد اندك كشورها و محدوديت در تعاملات آن‌ها با يكديگر، نياز به اطلاعات وسيع و عميق چنداني براي سياست‌گذاري بين‌المللي نبود. با گسترش فناوري اطلاعات و ارتباطات در دوره مدرن و افزايش تعداد كشورها به‌ويژه پس از فروپاشي شوروي، سياست‌گذاري بين‌المللي كشورها بسيار پيچيده، تخصصي و رقابتي شد. به همين جهت، كشورها براي پيش گرفتن از يكديگر و كسب قدرت به پژوهش روي آوردند. با توجه به اهميت پژوهش در روابط بين‌الملل، هدف پژوهش حاضر تعيين جايگاه و نقش آن در سياستگذاري خارجي ايران است. بدين منظور، با استفاده از روش توصيفي - تحليلي و جمع‌آوري داده‌ها به صورت اسنادي و كتابخانه‌اي، مباني نظري پژوهش در قالب تعريف پژوهش و نقش آن در روابط بين‌الملل و مدل‌هاي سياست‌گذاري مورد بررسي قرار گرفته است. سپس، بر اساس مباني نظري، شاخص‌هايي براي تعيين نقش و جايگاه پژوهش در روابط بين‌الملل در سياست‌گذاري خارجي ايران انتخاب گرديد. نتايج و يافته‌هاي پژوهش، حاكي از آن است كه با توجه به تعداد اندك پژوهشگران، سهم بسيار پايين پژوهش در توليد ناخالص داخلي، در اختيار بودن مراكز پژوهشي در مالكيت دولت‌ كه منجر به عدم‌شفافيت در ارائه نتايج پژوهش‌ها مي‌شود، پژوهش در روابط بين‌الملل جايگاه بارز و تعيين‌كننده‌اي در سياست‌گذاري خارجي ايران نداشته است.

In the pre-modern period, due to the small number of countries and the limitations in their interactions with each other, there was no need for extensive and in-depth information for international policy-making. With the development of information and communication technology in the modern era and the increase in the number of countries, especially after the collapse of the Soviet unions, the international policy of countries became very complex, specialized and competitive. Therefore, countries turned to research to overtake each other and gain power. Given the importance of research in international relations, this study aims to determine its position and role in international policy-making in Iran. For this purpose, using descriptive-analytical method and data collection in the form of documents and libraries, the theoretical foundations of research in the form of research definition and its role in international relations and policy models were examined. Then, based on theoretical foundations, indicators were selected to determine the role and position of research in international relations in Iran s international policy. The results and findings of the study indicate that due to the small number of researchers, the very low share of research in GDP, and the availability of research centers owned by the government, which leads to lack of transparency in the presentation of research results, research in international relations has not had a prominent and decisive place in Iran s international policy.