مناسبات مباني كلامي اسلامي و قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران

Relationship Between Islamic Theological Principles and the Constitution of the Islamic Republic of Iran

در تعاملات ميان حقوق با مباني هستي‏ شناسانه و مبادي كلامي اسلامي اين پرسش به ميان مي‌آيد كه آيا قانون اساسي صرفاً سند حقوقي محض است يا در بردارنده اركان و عناصر جهان‌بيني جامعه‌اي است كه قرار است بنيادهاي آن را ترسيم نمايد؟ تجربه قوانين اساسي نشان داده است كه نمي‏توان از قانون اساسي انتظار داشت متني خنثي در خصوص بنيان‏هاي فكري و هستي‌شناسانه آن دولت-كشور باشد. از همين‌رو قانون اساسي ايران نيز مبتني بر اركاني است كه نمايانگر جهان‌بيني و آرمان‌هاي مردمان آن سرزمين است. از آنجا كه قانون اساسي ج.ا.ا بر اساس مكتب اسلام به رشته تحرير درآمده است، مباني كلامي اسلامي جايگاه ويژه‌اي را در آن به خود اختصاص داده است. مقاله حاضر، به مناسبات ميان قانون اساسي ج.ا.ا و مباني و عناصر هستي‌شناسانه و چارچوب‌هاي جهان‌بينانه كه قانون اساسي در آن پارادايم‌ها تنظيم شده است - مانند توحيد، عدالت و امامت - مي‌پردازد و نشان مي‌دهد كه اولاً تدوين‌كنندگان قانون اساسي به اين مناسبات توجه داشته‌اند و ثانياً اين مباني و عناصر در ساحات ساختاري و هنجاري تأثيرگذار بوده و ثالثاً در مقام اجرا و حتي تفسير قانون اساسي نيز، به اين مناسبات توجه گرديده است.

In the interactions between law and the ontological foundations of Islamic theology, the question arises as to whether the constitution is merely a purely legal document or contains the pillars and elements of the worldview of a society whose foundations are to be drawn. The experience of constitutions has shown that the constitution cannot be expected to be a neutral text on the intellectual and ontological foundations of that nation-state. Therefore, the Iranian constitution is based on pillars that reflect the worldview and aspirations of the people of that land. Since the constitution of the Islamic Republic of Iran is based on the school of Islam, Islamic theological principles have a special place in it. This article deals with the relationship between the Constitution of the Islamic Republic of Iran and the ontological foundations and elements and worldview frameworks in which the Constitution is based on paradigms - such as monotheism, justice and Imamate - and shows that first of all, the drafters of the Constitution Relations have paid attention, and secondly, these principles and elements have been influential in structural and normative areas, and thirdly, in the position of implementation and even the interpretation of the constitution, these relations have been considered.