دولت ديني و مشاركت سياسي در گستره تمدني؛ رهيافتي قرآني به نظريه مشاركت سياسي حداكثري مشروط (واكارگزارانه)

…….

پرسش اصلي مقاله أن است كه در تفكر قرآني چه رهيافتي از مشاركت سياسي، رهيافت موجود يا مطلوب است. فرضيه پژوهش، برآن است كه در دولت ديني، مشاركت سياسي و رقابت درون رژيم سياسي نه عليه يا صرفا براي آن است و در ميان رهيافتهاي مشاركت سياسي واگذارانه و كارگزارانه؛ رهيافت مطلوب قرآن به رهيافتي كه مي توان وا-كارگزارانه و «حداكثري مشروط» ناميد نزديك تر است كه در حدوث و بقاي دولت ديني شرطيت دارد. مشاركتي كه به صورت جزءالعله داراي اصالت است اما مشروط و مقيد به برخي شروط و شرايط پيشيني است. در پژوهش علاوه بر آيات شورا و بيعت آيات ديگري مانند آيات وفاي به عقد، امر به معروف و نهي از منكر، خطابات عمومي قرآن، خلافت و امانت و... مورد نسبت سنجي با مشاركت سياسي واكارگزارانه قرار گرفته اند. بر اين اساس حجيت عقد سياسي ميان حاكم و مردم، الزام نهاد شورا در عرصه عمومي،مشاركت سياسي فعال به مثابه امر به معروف و نهي از منكر و دخالت در تعيين سرنوشت، حق انتخاب گري و گزينش عمومي مردم، خلافت نوعيه مشككه از خداوند در راستاي حق مشاركت، و حق وانهادن حكومت به شايستگان به مثابه امانت از اركان رهيافت مشاركت سياسي «حداكثري مشروط»(واكارگزارانه) است.

………………..