• شماره ركورد كنفرانس
    5285
  • عنوان مقاله

    نسخه­ شناخت خاورنامۀ كُردي رزم‌نامه‌اي گمنام به زبان گوراني

  • پديدآورندگان

    پاشايي جواد دانشجوي دورۀ دكتري ادبيات حماسي، دانشگاه فردوسي مشهد

  • تعداد صفحه
    21
  • كليدواژه
    خاورنامه , جنگ نامه , ادبيات كُردي , خاوران‌نامه , نقدمتني , نسخه , حماسه ‌ديني.
  • سال انتشار
    1402
  • عنوان كنفرانس
    اولين همايش ملي بزرگداشت فردوسي «بازشناسي نقش شاهنامه فردوسي در هويت ملي»
  • زبان مدرك
    فارسي
  • چكيده فارسي
    جنگ‌نامۀ خاور، يا «خاورنامه»، حماسه‌اي ديني به زبان كُردي منسوب يا سرودۀ شاعري با كنيه يا تخلص «حسرتي» است كه با بياني مستقل «اقتباس آزاد» به گزارش جنگ‌ها و كارزارهاي حضرت علي (ع) و همراهان و سردارانِ ايشان در سرزمين خاور، تقابل با جمشيدشاه و طهماس‌شاه و صلصال و گسترش اسلام در آن حدود مي‌پردازد. داستان‌هاي موازي و هم‌سو در كنار مضامين افسانه‌اي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي سبك ادبي و خاستگاه آن، يعني ادب شفاهي است و به دليل توجه كامل اثر بر جنگ، در حوزۀ آثار حماسي قرار مي‌گيرد. از ديگر مشخصه‌هاي زباني و سبكي اين اثر مي‌توان به مضامين ديني و علايق شديد مذهبي ناظم و تنوع بياني آن اشاره كرد. بر اساس حاشيه‌نويسي يكي از صفحات، تاريخ دقيق تأليف آن 10 محرم‌الحرام 1356 ه.ق است و بنابر گفتۀ ناظم، از متن تُركي خاورنامه به زبان گوراني منظوم گرديده است. در اين جستار پس از معرفي متن و ارائۀ خلاصۀ فارسي شدۀ داستان، به بررسي ارزش‌هاي زباني آن در يك گزارش سبكي پرداخته خواهد شد.
  • كشور
    ايران