نگاهي دوباره به جايگاه مادر و زن در شاهنامه فردوسي(با تأكيد بر نقش اجتماعي- سياسي، تكامل شخصيت و الگوسازي اخلاقي)

زن در شاهنامه از فراز و نشيب شخصيت برخوردار است. در نگاه فردوسي، سه امتياز، الگوي شخصيتي يك انسان كامل (زن كامل) را تشكيل داده است: پارسايي و پاكدامني؛ همسرداري و راهنمايي و رايزني او در طول حيات؛ و تربيت فرزند شايسته. به همين دليل، بسياري از زنان شاهنامه در كنار همسر يا فرزند خود در همه صحنه‌ها حتي رزم حضور دارند و نقش شخصيت دانا و رايزن را براي مرد داستان ايفا مي‌كنند وگاه مقام و منزلت برخي از زنان، چون رودابه و سيندخت، در تصميم‌گيري سياسي بر مردان مقدّم است و حتي در مواردي، به علت فضيلت و برتري، در رسيدن به تاج‌وتخت بر ايشان سبقت مي‌گيرند؛ همچون پادشاهي هماي بعد از بهمن در حضور نامزدي چون ساسان. اصالت خانواده در اجتماع و خاستگاه الهي ذات انسان، فارغ از جنسيت، از نقاط برجسته نگاه فردوسي به زن است كه در ژانر مردسالارانه‌اي چون حماسه بسيار نادر و ارزشمند و گويا حكمت عميق حكيم طوس است. حضور فعال زن در داستان‌هاي شاهنامه، از اين حيث قابل تفسير است و نقش مهم زن در جامعه، در سراسر رويدادهاي شاهنامه، فردوسي را از تهمت زن‌ستيزي تبرئه مي‌كند.