نگاهي به جريره در شاهنامه از منظر مطالعات جنسيتي زنان

يكي از راه­هاي مناسب براي رسيدن به درك بهتر و مناسب­تر از يك داستان نگاه به شخصيت­هاي آن از زواياي مختلف است. اگرچه جريره در شاهنامه داراي يك حكايت مستقل نيست، امّا وجود او باعث شفّاف و جذّاب شدن داستان فرود شده، بخش كوچكي از داستان سياوش نيز به‌واسطه او جريان يافته است. در اين مقاله سعي شده تأثير نظام مرد­سالار حاكم بر جامعه­اي كه جريره در آن مي­زيسته از يك‌سو و رفتار مغاير با اين نظام توسط جريره از ديگر سو موردتوجه و بسط قرار گيرد؛ به اين منظور به زندگي جريره از منظر مطالعات جنسيّتي زنان يا ديدگاه فمينيستي نگريسته شده است و سعي شده هر يك از مراحل و مقاطع زندگي و همچنين رفتارها و مواضع فعّال يا انفعالي وي در پرتو اين ديدگاه تشريح گردد. علاوه بر آن به نقش مردان مرتبط با وي كه در موقعيت پدر، همسر و فرزند قرار دارند نيز پرداخته شده است. ازآنجاكه طبيعت ديدگاه فمينيستي مقابله با وضعيت نابرابر بين دو جنس مختلف و مطالبه حقوق زنان است و با توجه به غلبه عام مردان در شاهنامه، موضع فردوسي نيز به‌عنوان خالق اثر موردبررسي قرار گرفته است. آنچه از برآيند اين مطالعه برمي­آيد آن است كه نابرابري زنان و مردان به‌عنوان بخشي از فرهنگ جامعه موضوع داستان امري پذيرفته شده بوده، اما ويژگي­هاي شخصيتي و موقعيت اجتماعي زن در تعيين و تغيير جايگاه وي نقش به سزايي داشته است.