تعليم و تربيت عادلانه از ديدگاه ابن­سينا

ابن­سينا با نگاه الهي خويش به مسأله تعليم و تربيت توجه مي­كند و به پاسخكويي سؤالات پيرامون آن مي­پردازد. از نظر او تربيت مساوي با ربوبيت است. ابن ­سينا معتقد است در تربيت انسان آماده كشف استعدادهاي خود مي­شود. ابن­سينا تعليم را به عنوان يكي از مراتب تربيت به معناي علم آموزي دانسته و در مقابل حدس قرار مي­دهد. عدالت از نظر او يكي از اقسام فضيلت است. انسان زماني به اين فضيلت دست مي­يابد كه خود در مسير ميانه­روي مبتني بر عقلانيت قرار گيرد. از نظر ابن­سينا تربيت زماني كه در جهت شكوفا شدن استعدادها و رسيدن يه سعادت حقيقي گام بردارد؛ صفت عادلانه به خود مي­گيرد. ابن­سينا در برخي از آثار خويش عدالت را شامل فضائل عقلاني نمي­د اند لذا نمي­توان تعليم را يكي از مراتب تربيت عادلانه دانست. ابن­سينا تربيت را داراي مراتبي مي­داند . اين مراتب از تربيت جسماني شروع و به تعليم عقلاني سير مي­كند. هدف از تربيت عادلانه قرار گرفتن در مسير سعادت حقيقي است. در تربيت عادلانه عناصر سه­گانه مربي، فراگير و مواد تربيتي نقش اساسي ايفا مي­كنند. از نظر ابن­سينا مربي به عنوان عامل تربيت كننده بايد واجد صلاحيت­هايي در ويژگي­هاي فردي و نيز رفتار خود با فراگير باشد. فراگير در مركز تعليم و تربيت قرار دارد. فراگيران از لحاظ توانايي هاي فردي در مراتب مختلفي هستند. مربي بايد به اين تفاوت­ها در جريان تربيت توجه كند. ابن سينا مواد تربيت را بر دو قسم عملي و نظري تقسيم مي­كند. مواد تربيتي از لحاظ كيفيت و درجه اهميت، ارزشگذاري مي­شوند.