پتانسيل يابي آب زيرزميني با استفاده از مدل نسبت فراواني در منطقه اشترينان لرستان

امروزه تقاضا براي آب­هاي زيرزميني جهت مصارف شرب، كشاورزي و صنعت افزايش يافته است. از دير باز منابع آب زيرزميني به دليل ضريب اطمينان بالاتر و نوسانات كمتر به­عنوان يك گزينه مطمئن مورد استفاده انسان بوده و طي دهه‏هاي اخير در اثر برداشت بيش­تر از تغذيه، با كاهش كمي و كيفي روبه­رو شده است. هدف از اين پژوهش، تعيين مناطق مستعد حفر قنات با استفاده از دو مدل نسبت فراواني در منطقه اشترينان در استان لرستان مي­باشد. ابتدا لايه‌هاي رقومي متغيرهاي موثر در پتانسيل حفر قنات شامل لايه­هاي ارتفاع، انحناي سطح، شيب، جهت شيب، شاخص رطوبت توپوگرافي، فاصله از رودخانه، تراكم زهكشي، فاصله از گسل، تراكم گسل، كاربري اراضي، سنگ­شناسي و خاك در محيط نرم‌افزار ArcGIS10.2 تهيه شد. همچنين، موقعيت رقومي تمامي قنات­هاي موجود در منطقه (157رشته قنات) تهيه شد و لايه آن‌ها به‌صورت تصادفي به گروه‌هاي آموزش (70 درصد) و اعتبارسنجي (30 درصد) تقسيم گرديد. سپس لايه‌هاي مربوط به متغيرهاي محيطي بر اساس منابع، طبقه‌بندي‌شده و بر اساس تراكم قنات­هاي منطقه مورد نظر و تجزيه ‌و تحليل مدل نسبت فراواني وزن هر يك از كلاس‌ها تعيين شد. در نهايت نقشه پتانسيل مناطق مستعد حفر قنات بر اساس اين مدل­ها تهيه گرديد. اعتبارسنجي نقشه نهايي بر اساس داده‌هاي گروه اعتبارسنجي و روش منحني ROC انجام شد. نتايج نشان داد كه نقشه پتانسيل قنات­هاي تهيه‌ شده بر اساس مدل نسبت فراواني داراي 4/83 درصد اعتبار و صحت بوده كه بيان­گر قابليت بالاي مدل در پتانسيل‌يابي مناطق مستعد حفر قنات مي‌باشد.