ضرورت توجّه به سنّت داستانپردازي در تاريخ غزنويانِ ايران و هند و جايگاه تاريخ بيهقي در داستان‌پردازي دراين دوره

تأسيس غزنويان و تلاش براي كسب هويّت ملّي، با انگيزۀ مشروعيّت هرچه بيشتر حكومت آنان بر ايرانيان، دورهاي از حمايت كمنظير حكمرانان اين سلسله از فرهنگ و ادب فارسي را به دنبال داشت. با تسلّط غزنويان در ايران، گروه پرشماري از مُنشيان، شاعران، مورّخان و داستانگزاران فرصت خودنمايي در دربار غزنه را پيدا كردند و برونداد عملكرد هر يك از آنان كه بيتأثير از يكديگر نيز نبود، محتواي دورانسازي را براي اخلافشان در پي داشت. امّا كارنامۀ سالها تحقيق و پژوهش در ايران، به تبع نگاه نخبهگرا، عموماً بر شناخت و تصحيح دفاتر ديواني، شعري و تاريخي متمركز شده و هنوز موضوع داستانگزاري در عصر غزنويان و برآيندهاي مرتبط با تاريخ آنان، چنانكه بايد به رسميّت شناخته نشده است. در پژوهش حاضر، بر آن شدهايم تا نخست، پس از آشنايي با برخي از معدود داستانگزاران شناختهشدۀ عصر غزنوي، شواهد تمركز داستانپردازان بر شخصيّتهاي مؤثّر در تاريخ غزنويان بررسي شده و آنگاه براي نخستين بار، برخي از متون داستاني كمترشناختهشدۀ مرتبط با اين دوره در ايران و هند، معرّفي شوند. دراين ميان، نقش ابوالفضل بيهقي و تاريخ بيهقي درخورتامّل است.