مطالعۀ قابليت‌هاي نمايشي و تحليل ساختاري حكايتي از تاريخ بيهقي با نظر به الگوي كنشگر گِرِماس

از ديرباز تاريخ بيهقي با طيفي گسترده‌ از شخصيت‌ها، به دليل برخورداري از ظرفيت بالقوۀ نمايشي، منشأ اقتباس‌هاي متعدد سينمايي و تئاتري بوده‌است. بديهي است شخصيت‌پردازي قهرمان نمايش به منزلۀ يكي از اركان اصلي دنياي تئاتر، شامل مؤلّفه‌هاي ويژه‌اي چون انگيزه، كنش دراماتيك، گفت وگوها و بررسي ابعاد جسماني و رواني كاراكترها مي‌شود كه آن را از شخصيت‌پردازي داستاني متمايز مي‌كند. از آنجا كه نظريۀ الگوي كنشگر گرِمِاس يكي از آخرين و مهم‌ترين ديدگاه‌ها در حوزۀ شخصيت‌پردازي دراماتيك است و اثر را براساس ميزان كنش در بافت متن مي‌سنجد، لذا حكايت ديدار هارون‌الرشيد با دو زاهد، عُمَري و ابن سمّاك، با توجّه به قابليت هاي نمايشي آن، دست مايۀ اين مطالعه از منظر روايت ساختارگرا شده است. اين پژوهش با رويكرد نظريۀ مذكور و با برشمردن مؤلّفه‌هاي شخصيت نمايشي، به روش توصيفي- تحليلي، با بهره‌گيري از منابع معتبر علمي و با كمك شيوۀ پرداخت هنري و روايت خاص بيهقي نشان مي‌دهد كه مي‌توان همچون ديگر نمونه‌هاي اين حوزه، نمايشنامه‌اي اقتباسي حول محور شخصيت هايش آفريد.