مطالعۀ نحو بلاغي تاريخ بيهقي با تكيه بر جايگاه قيد در جمله

يكي از مباحث عمده در دانش معاني، مقولة تقديم و تأخير است. هرچند در اين مبحث، بيشتر به مسند و مسنداليه پرداخته مي شود، جايگاه قيد نيز در بلاغت كلام بسيار عمده و قابل توجّه است. تاريخ بيهقي به عنوان متني كه حتي امروزه منبع الهام شاعران سپيدسرا در ساخت زباني است، از اين منظر در ميان متون كهن، جايگاهي ويژه دارد. هدف اين مقاله مطالعة گزاره هاي تاريخ بيهقي از نظرگاه جايگاه قيد، در محور هم نشيني كلام است. بدنة مقاله را پس از درآمدي بر جايگاه قيد در القاي كلام و اقناع بلاغي مخاطب، نمونه هايي از جملات تاريخ بيهقي تشكيل مي دهد كه در آن ها قيد درجايگاهي اثربخش، به شاعرانگي گزاره ياري رساندهاست. در پايان اين پژوهش كه با استفاده از منابع كتابخانه اي و به شيوة استقرايي و تحليل داده ها انجام شده است اين نتيجه حاصل مي شود كه ابوالفضل بيهقي با وجود اين كه به شاعري معروف نيست، در چيدمان نحوي گزاره ها به گونه اي عمل كرده كه مي توان نمونههايي از جملات او را از منظر جايگاه قيد، شعر منثور دانست.