بازتاب برخي از آداب و رسوم قوم ايراني در تاريخ بيهقي

آثار ادبي چون آيينه اي تمامنما، آداب و رسوم ملّت ها را نمايان مي سازند. تاريخي بيهقي نوشتۀ ابوالفضل بيهقي، دبير ديوان غزنويان، از جمله مهم ترين آثار منثور زبان فارسي است كه ضمن برخورداري از بلاغت، صداقت و اطلاع كافي نويسنده، به طور شفاف به بخش هايي از آداب و رسوم قوم ايراني پرداخته است. جشن نوروز، جشن مهرگان، جشن سده، عيد قربان، خطبهخواني و خلعتبخشيدن از جملۀ اين رسوم است. اين پژوهش به شيوۀ توصيفي به آداب و رسوم ياد شده در تاريخ بيهقي مي پردازد و به اين پرسش پاسخ مي دهد، چه آداب و رسومي در تاريخ بيهقي آمده و كدام يك بيشتر مورد توجّه واقع شدهاست؟ هدف از پژوهش حاضر اين است كه نشان دهيم بيهقي براي فرهنگ اصيل ايراني اهميت بسياري قايل بوده و پرداختن او به اين آداب و رسوم در جهت حفظ و انتقال آن به آيندگان بوده است. نكتۀ درخور توجّه اين است كه رسوم و آداب مورد اشاره، سندي براي بازگويي رفتارها، منش هاي اجتماعي، اعتقادات و تفكّرات سياسي مردم به شمار مي آيد. در تاريخ بيهقي خلعت بخشيدن و خطبهخواني بيشتر از رسوم ديگر آمده و از ميان اعياد و جشن ها به عيد قربان بيش تر توجّه شدهاست.