تحليل «آيين شكار» در روايت‌هاي تاريخ بيهقي بر پاية رويكرد بوم نقد

تاريخ بيهقي روايتگر رسوم و آيين‌هايي است كه در ميان مردم و درباريان خراسان بزرگ و قلمرو غزنويان، در بازۀ قابل توجّهي از تاريخ رواج داشته‌است؛ يكي از اين رسوم و آيين‌ها، تفريح و شكار درباريان و به ويژه شخص شاه است. در جاي‌جاي تاريخ بيهقي مي‌توان نشانه‌هايي از آيين شكار را رديابي كرد و در اغلب اين موارد، شكار، به عنوان جزئي از آيين بزم و شادخواري آمده‌است؛ گويي شادي و شادخواري، به عنوانِ مفهومي همسو با شكار درك مي‌شده و انهدام بوم‌سازگان، برآيند بزم‌هاي درباريان بوده‌است. برخي از حيواناتي كه اكنون منقرض شده‌اند يا در خطر انقراض هستند، جزء شكارهاي رايجِ سلاطين غزنوي‌ بوده‌اند؛ از جمله شير ايراني كه اكنون منقرض شده‌است. در پژوهش پيش‌رو با بهره‌گيري از روش تحليلي ـ توصيفي و برپاية رويكرد بوم نقد و يا نقد زيست‌بوم‌گرايانه، به بررسي آسيب‌هايي مي‌پردازيم كه اين آيين‌ها در بلندمدّت به فرهنگ ايرانيان زده‌اند و موجب ايجاد نگرشي مخرب براي زيست‌بوم ايران شده‌اند. نگرشي كه سبب شده، شكار به عنوان يك تفريح پرنشاط، در فرهنگ ما جاي‌گير شود و آسيب‌هاي جبران‌ناپذيري به زيست‌بوم منطقه وارد آورد.