بررسي عوامل اثرگذار بر ميزان دغدغه‌مندي معلّمان ادبيّات فارسي نسبت به دانش‌آموزان دورۀ متوسطه

ميزان دغدغه‌مندي معلّمان نسبت به دانش‌آموزان و آيندۀ آن‌ها اثر به‌سزايي در كيفيّت تدريس دارد. در محيط كار، جامعه و خانواده، عواملي وجود دارند كه مي‌توانند باعث كاهش دغدغۀ معلّمان نسبت به دانش‌آموزانشان شوند و مي‌توان با يافتن، كنترل و حذف برخي از اين عوامل، به‌طور قابل توجّهي بر بازدهي وكيفيّت تدريس معلّمان افزود. در راستاي يافتن اين عوامل، در پژوهش كيفي حاضر مصاحبه‌اي نيمه‌ساختاريافته با چهل و پنج معلّم زن و مرد درس ادبيّات فارسي در مقاطع متوسطۀ اول و دوم انجام شد. سپس با استفاده از سطوح دغدغه‌مندي، بر اساس ميزان دغدغه‌مندي نسبت به دانش‌آموزان، معلّمان به پنج گروه هيچ‌دل (98/19%)، برون‌دل (18/31%)، درون‌دل96/39%)، فرادل ( 88/8%) و ترادل (0%) دسته‌بندي شدند و عوامل اثرگذار بر ميزان دغدغه‌مندي آن‌ها مورد بحث قرار گرفت. نتايج نشان داد بي‌انگيزگي دانش‌آموزان نسبت به برخي كلاس‌ها، وجود بيماري‌هاي جسمي و روحي در معلّم و يا نزديكان او، تفاوت پايه‌هاي تحصيلي در نظر معلّم، بي‌علاقگي نسبت به تدريس، كم‌ارزشي و بي‌اهميّتي بعضي از دروس در نظر معلّم، نبود برنامه‌هايي براي قدرداني از معلّمان برتر، نبود امنيّت شغلي و مزايا براي معلّمان غيررسمي، انواع مشكلات خانوادگي و اجتماعي، حقوق و مزاياي ناچيز و تدريس درس مغاير با رشتۀ تحصيلي معلّم، از جمله عواملي هستند كه كاهش دغدغه‌مندي معلّم نسبت به اوضاع دانش‌آموزان و به دنبال آن فراتر نرفتن او از سطوح اوليۀ دغدغه‌مندي را در پي دارند. بنابراين، با در پيش گرفتن سياست‌هاي مناسب استخدامي و شغلي توسط مسئولين مربوط مي‌توان در مسير برطرف‌كردن عوامل كنترل‌پذير گام برداشت كه اين مهم مي‌تواند افزايش انگيزۀ معلّم نسبت به تدريس و دغدغه‌مندي او نسبت به شاگردان را به‌دنبال داشته باشد.