بررسي قدرت دريايي ايران در عصر رنسانس

قدرت فزاينده نيروي دريايي امري است كه همواره به‌عنوان موضوع بااهميتي از آن ياد مي­كنند. از اين‌رو، نيروي دريايي همواره يكي از پايه­هاي اصلي قدرت دريايي كشورها بوده است. با اين حال، ايران از قديمي‌ترين كشورهايي است كه داراي نيروي دريايي بوده و براي رسيدن به اهداف خود از آن استفاده كرده است. ايرانيان از دوران باستان به دليل مجاورت با خليج‌فارس به دريانوردي توجه ويژه­اي داشتند ولي بعد از دوره ساسانيان تا زمان به قدرت رسيدن صفويان از دريانوردي و حضور موثر در دريا­ها عقب ماندند. در اواخر حكومت صفوي نيز به سبب روي كار آمدن شاهان نالايق و بي­درايت و همچنين رقابت و كشمكش با عثماني­ها، صفويان ضعيف شدند و دريانوردي در خليج‌فارس به دست كشورهاي غربي مانند پرتغال، انگلستان و هلند افتاد؛ بنابراين مي­توان بيان كرد كه نيروي دريايي ايران در طول تاريخ داراي فرازوفرود فراواني بوده و روند تكاملي ثابتي نداشته است. در اين مقاله با استفاده از روش تحقيق كتابخانه­اي و اسنادي سعي شده است تا چگونگي تأثيرگذاري دوران رنسانس بر قدرت دريايي ايران و نيز دلايل نفوذ غربي­ها در خليج‌فارس و شرق آسيا و عدم موفقيت ايران و چين در دوره بعد از رنسانس را مورد بررسي گيرد. لذا، سوال اصلي كه مطرح مي­شود اين است كه علت ضعف نيروي دريايي ايران در عصر رنسانس چيست؟ و فرضيه­اي كه مطرح مي­شود اين است كه دليل اصلي تسلط ضعف نيروي دريايي ايران، تسلط غربي­ها بر خليج‌فارس و عقب‌ماندگي ايران در زمينه دريايي، درگير بودن ايران با عثماني­ها بوده است و همچنين چين نيز به دليل درگيري در مرزهاي خشكي خود به دريا توجه چنداني نداشت.