بررسي ابعاد و پيامدهاي ژئوپليتيكي حضور قدرت­هاي فرامنطقه­اي در درياي خزر و تاثيرآن بر تمدن‌سازي جمهوري اسلامي ايران در حوزه خزر

اهميت و جايگاه خزر در مناسبات منطقه­اي و بين­المللي را مي­توان با استفاده از برش­هاي تاريخي كه در حوزه مسائل مرتبط با اين حوزه جغرافيايي به وجود آمده است، مورد بررسي قرار داد. منافع اقتصادي، مسائل امنيتي و تلاش­هاي ديپلماتيك جهت تأمين و تضمين حقوق تاريخي ايران در درياي خزر، اهميت اين دريا را در سياست خارجي ج.ا.ايران را يش از پيش افزايش داده است. از سوي ديگر، بازيگران فرامنطقه­اي نظير ايالات متحده آمريكا، اتحاديه اروپا و اسرائيل به دنبال گسترش روابط با برخي از كشورهاي ساحلي خزر هستند تا بتوانند منافع مورد نياز خود در ابعاد ژئواكونوميك، ژئواستراتژيك و ژئوپليتيك را تأمين نمايند. در اين راستا، فعاليت هر يك از اين بازيگران در حوزه خزر مي­تواند پيامدهاي امنيتي براي كشورهاي ساحلي به­ويژه ج.ا.ايران به­ همراه داشته باشد. هدف از اين پژوهش بررسي ژئوپليتيكي پيامدهاي حضور قدرت­هاي فرامنطقه­اي در درياي خزر و تاثير آن بر تمدن سازي ج.ا.ايران در حوزه خزر مي­باشد. نتيجه تحقيق نشان مي­دهد حضور بازيگران فرامنطقه­اي و سياست­هاي بازيگران منطقه­اي پيامد ژئوپليتيكي متعددي دارد كه اين پيامدهاي چالش­هاي گوناگوني براي تمدن­سازي ج.ا.ايران به جود آورده است و ورود دولت­هاي ثالث باعث مي­شود تا اين بازيگران در زمينه رژيم حقوقي، انتقال انرژي و سياست­هاي نظامي­گري در منطقه خزر، توسعه تمدن دريايي ج.ا.ايران را در عرصه­هاي سياسي، اقتصادي و نظامي با چالش مواجه سازند. و نفوذ فرهنگي و ژئوكالچري جمهوري اسلامي ايران را در منطقه قفقاز با مشكل مواجه نمايند.