نسبت علوم تجربي با متافيزيك و متافيزيك علم

اصل ارتباط بين علوم تجربي و متافيزيك به معناي عام (فلسفه اولي) و نيز ارتباط و نسبت بين علوم تجربي با متافيزيك به معني خاص (متافيزيك علم) از مسائل مهم تاريخ تفكر بشر است و در قرن بيستم از اهميت و برجستگي بيشتري نيز برخوردار شده است. اين مقاله بر آن است تا اولا نسبت دوسويه علوم تجربي با فلسفه به معناي عام و سپس به معناي خاص را در جريان تكامل علوم نوين تبيين و بررسي نموده و تبادلات اين دو عرصه تفكر بشري را از حيث موضوع، روش و غايت بيان كند و نشان دهد علي رغم جدايي ظاهري بين فلسفه و علم، نسبت وثيقي بين آن دو برقرار است.بدين معني كه علوم تجربي تنها بر اساس تجربه بنا نشده و فلسفه نيز صرفا بر اساس گويه هاي ذهني مستقر و مستمر نيست. اين شاخه علمي توسط فلاسفه علم تاسيس و تداوم يافته و همچنان رو به گسترش است.