روش‌ (تيسير) شرح و بسط زمينه‌اي براي ايجاد ساختار شناختي آموزشي در قرآن

The method (Tisir) of explaining and developing a context for creating an educational cognitive structure in the Qur an

آموزش به عنوان پيش مقدمه تربيت جايگاهي رفيع و نقشي بسيار مهم در نيل به مقصود دارد. ارزش تعليم و تربيت آدمي و زيان‌هايي كه بر اثر فقدان يا نقصان آن دامن‌گير فرد و جامعه مي‌شود ايجاب مي‌كند فعاليت‌ها در اين حوزه مورد توجه خاص و مداوم قرار گيرد . قرآن كريم كتابي آسماني است كه جوهره و ذات آن تعليم و تربيت است و توجه به نقش قرآن كريم در زندگي بشر و تأثير شگرف آن در هدايت، نشانگر آن است كه علاوه بر اثربخشي محتوا، روش هاي به كار گرفته شده در آن نيز از اهميت ويژه اي برخوردار بوده و شايسته تأمل و استخراج است. پژوهش حاضر در پي آن است كه با توجه به اهميت آموزش و به منظور دستيابي به وجوه قرآني مهارتهاي آموزشي، به بررسي آيات قرآن كريم بپردازد. به اين منظور با روش توصيفي تحليلي، به بررسي و بازشناسي اين مؤلفه ها در چند سوره بلند ابتدايي قرآن(از بقره تا توبه) پرداخته شد و با دسته بندي كلي آيات در قالب تيسيرطي بحث و بررسي در ذيل هر يك از اين دسته بنديها، روشهاي آموزشي مؤثر موجود در آن، استخراج گرديد. تيسير و آسان‌سازي يادگيري متعلمان خود الف) از پيش دانسته‌ها و پيش‌فرض‌هاي خود آنان استفاده مي‌كند و مطالب مورد آموزش را بر آن‌ها بنا مي‌نهد؛ به اين منظور از اتفاقات پيش آمده در بين مردم به صورت مستقيم و غيرمستقيم استفاده مي‌كند. ب) از طريق تصويرسازي‌هاي هنري و ضرب آهنگ‌هاي زيبا، بخاطر سپاري موضوعات در ذهن مخاطبان را تسهيل مي نمايد پ) گاهي با تدابير پيش سازمان دهندگي، يك قالب فكري ابتدايي، براي آنچه مي‌خواهد آموزش دهد به وجود مي‌آورد و سپس به ارائه اصل موضوع مي‌پردازد و اين‌گونه فهم و يادگيري مطلب را آسان مي‌سازد. ج) گاهي هم با دعوت به تفكر در طبيعت و مخلوقات خداوند، حس كنجكاوي در آنان ايجاد مي‌كند تا محركي براي پيش برندگي آنان به سمت يادگيري بوده و اين‌گونه از درون، يادگيري را براي آنان آسان مي‌سازد. د) در حين همه اين كارها با روش‌هاي تحكيم ساختار شناختي مانند تكرار، قلاب زدن پيوسته بين سخنان و تغيير مخاطب مستقيم به تحكيم و پايدار كردن ياد گرفته‌ها مي‌پردازد.