بررسي پارينه شرقي شمال شرق شهرستان لالي، خوزستان

رشته‌كوه‌هاي زاگرس به دليل قرارگيري بر سر راه پراكنش‌هاي بزرگ انساني در طول ادوار گذشته خصوصاً در دوران پلئيستوسن، يكي از مناطق مهم ايران‌زمين براي مطالعات پارينه‌سنگي محسوب مي‌شود. در اين ميان به دليل يافت شدن بقاياي انساني از كوه‌هاي زاگرس شمالي و مركزي، اين منطقه از زاگرس اكثر پژوهشگران را به خود جلب كرده، اما فقط تعداد انگشت‌شماري از پژوهشگران توجه خود را معطوف به پهنه‌ي زاگرس مركزي و جنوبي كرده‌اند. در اين راستا، استان خوزستان از زمان شروع باستان‌شناسي مدرن در ايران موردتوجه خاص پژوهشگران باستان‌شناسي بوده و هست، اما به دليل فراواني محوطه‌هاي باستاني، توجه كم تري به مطالعه‌ي دوران پارينه‌سنگي نسبت به دوره‌هاي متأخرتر شده است. اگرچه پژوهش‌هاي پيش‌ازتاريخي در دهه‌ي چهل ميلادي در اين استان كليد خورده، اما تاكنون مطالعات نظام‌مند محدودي در اين زمينه انجام شده است. از اولين پژوهش‌هاي پارينه‌سنگي در اين استان مي‌توان به حفاري غار پِبده، در شهرستان لالي، در سال 1949 ميلادي توسط رومَن گريشمَن اشاره كرد كه متأسفانه اطلاعات آن تا به امروز همچنان در پرده‌اي از ابهام قرار دارد (Ghirshman 1949). پس از آن مي‌توان به بررسي هِنري رايت در سال 1979 ميلادي در اطراف ايذه اشاره كرد كه بعدها مورد بازبيني مجدد قرار گرفت (نيكنامي و جايز 1391). همچنين در سال‌هاي اخير به علت فعاليت‌هاي عمراني براي ساخت سدهاي متعدد در اين استان تعدادي بررسي نجات‌بخشي به علاوه‌‌ي بررسي‌هاي پراكنده ديگر نيز صورت گرفته است (جايز 1386؛ سرداري زارچي 1392؛ عاليپور و نادعلي‌كهيش 1393).