استفاده از هلالي آبگير در پروژه‌هاي احياء و اصلاح مراتع (مطالعه مروري)

مراتع به ­عنوان يكي از بزرگترين اكوسيستم ­هاي طبيعي كاركردهاي فراواني دارند؛ ولي امروزه با وجود بهره ­برداري بي­رويه و سوء مديريت دچار نابودي و كاهش پتانسيل شده ­اند. در مناطق خشك و نيمه خشك ايران، معمولاً بارش‌ها به صورت رگباري، در زمان كم و با شدت زياد اتفاق مي‌افتند؛ همين امر دليلي است بر لزوم اجراي پروژه‌هايي در جهت كنترل روان آب و ذخيره‌سازي نزولات جوي، كاهش فرسايش خاك و تقويت سفره‌هاي آب زيرزميني. احداث چاله‌هاي هلالي شكل، گوراب‌ها، پيتينگ، تراس بندي، كنتورفارو و پخش سيلاب در مراتع از مهم‌ترين روش‌هاي جمع‌آوري آب باران تلقي مي­شوند. هلالي آبگير عبارتست ­از چاله­ هايي به ­شكل هلال يا نيم دايره به شعاع 5/1 متر و عمق 30-40 سانتي­متر كه در امتداد خطوط تراز و عمود بر جهت شيب ايجاد مي­شوند. هدف اين تحقيق مروري است بر تحقيقات مرتبط با كاربرد هلالي­ هاي آبگير در پروژه‌هاي احيا و اصلاح مراتع. در اين مطالعه ضمن تشريح اين پروژه، به بررسي ابعاد و ساختار آن، تأثير هلالي آبگير بر شاخص ­هاي پوشش گياهي، خصوصيات و ويژگي­ هاي خاك و اثرات زيست­ محيطي آن با استفاده از مطالعه منابع مرتبط موجود پرداخته شده است. نتايج بررسي­ها حاكي از اثرات مثبت اين سازه بر توان توليد پوشش گياهي، تنوع و غناي گونه اي، خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك و توان ترسيب كربن در خاك و گياه مي­باشد. و درصورتي كه به اصول ساختاري و شرايط احداث هلالي­ آبگير به­ خوبي توجه شود، احداث اين سازه بخصوص در مناطق خشك و نيمه­ خشك باعث بهبود شرايط و شاخص ­هاي پوشش گياهي و همچنين بهبود شرايط زيست محيطي اكوسيستم مي­شود.