روش‌شناسي كسب معرفت ديني از نظر شيخ اشراق

معرفت ديني به معناي شناخت‌ها و فهم‌هاي روشمند مرتبط با اديان بوده كه نيازمند به روش، ابزارها و منابع خاصي است. در عين حال ممكن است موانعي بر سر راه كسب معرفت ديني قرار گرفته و فهم آن را ناقص يا ناممكن سازد. شيخ شهاب‌الدين سهروردي، پايه‌گذار حكمت اشراق و احياكننده فلسفه ايران باستان، با تمركز در آيات قرآن و احاديث، معتقد است نوري كه مشاهده حقايق حكمي را ممكن مي‌سازد، وحي محمدي است. در روش اشراقي حقايق وجودي با سير دروني مشاهده شده و با به كار بستن اصول اخلاقي و توجه به حكمت عملي كسب مي‌شود. او ادعا مي‌كند با همراه كردن كشف و شهود و عقل مي‌توان به معرفت ديني صحيح دست يافت و عقل صرف در دستيابي به معرفت ديني ناكام است. در روش اشراقي با برهاني كردن اصول فلسفي، به قرآن استشهاد شده و راه كسب معرفت ديني منحصر در اين روش قلمداد مي‌شود. نبود قوه استدلال و بحث، موجب عدم كمال سالك و نبود كشف و شهود، موجب نقص در كمال فيلسوف خواهد بود. در نتيجه وجود مثلث شهود، عقل و وحي براي دستيابي به معرفت ديني لازم است، كه البته هر ضلع آن جايگاه و محدوده خاص به خود را دارد.