چارچوب پيشنهادي براي روش شناسي مطالعات منظر صوتي شهر مبتني بر ارزيابي هاي عيني و ذهني

منظر صوتي حوزه جديدي از مطالعات آكوستيكي است كه به مطالعه كيفيت صداي شنيده شده در فضاهاي شهري مي پردازد. در اين حوزه مطالعاتي، علاوه بر متغيرهاي كمّي، مؤلفه هاي كيفي و اداركي نيز ارزيابي مي گردند. برقراري رابطه اي علمي بين مؤلفه-هاي عيني و ذهني منظر صوتي شهري، يكي از خلأهاي علمي موجود و از دغدغه هاي پژوهشگران اين حوزه مطالعاتي مي باشد. تحقيق حاضر به بررسي دقيق مطالعات منظر صوتي از نظرگاه متغيرهاي عيني و ذهني مورد آزمون، ابزار و روش هاي جمع آوري داده ها، روش هاي تحليل داده ها و همچنين ارتباط يك سويه يا دوسويه متغيرها با يكديگر پرداخته است. با اشراف به روش شناسي تحقيقات منظر صوتي و نكات عنوان شده، شيوه اي به عنوان چارچوبي براي روش شناسي مطالعات منظر صوتي شهر پيشنهاد شده است كه مبتني بر ارزيابي هاي تؤامان مؤلفه هاي عيني و ذهني است. تراز فشار صوت و زمان واخنش دو متغير كمّي آكوستيكي هستند كه به عنوان متغيرهاي پيشنهادي براي ارزيابي هاي عيني معرفي شده اند. اين دو متغير مبين رفتار آكوستيكي فضاها بوده كه ابزارهاي بهينه براي سنجش آن ها در نوشتار مشخص شده است. براي ارزيابي هاي ذهني پيشنهاد شده است با بهره گيري از پرسشنامه، توصيفگرهاي منظر صوتي، ترجيحات صوتي و بلندي و آسودگي صوتي در طيف ليكرت مورد آزمون قرار گيرد. در نهايت نحوه ارتباط بين دو گروه از مؤلفه هاي عيني و ذهني در ادراك منظر صوتي تشريح شده است. همچنين چگونگي اثرپذيري اين ارتباطات از ساير مؤلفه هاي ميانجي كه متأثر از ماهيت فضاهاي شهري است، مشخص شده است. نكته شايان توجه اين است كه تبعيت صرف از مقادير استاندارد تراز فشار صوت و زمان واخنش، براي برقراري آسايش صوتي و دلپذيري و خوشايندي منظر صوتي كفايت نمي كند. بلكه دسته اي از مؤلفه هاي ميانجي در نحوه ادراك محيط صوتي فضاهاي شهري مؤثر هستند. لذا منظر صوتي هر فضاي شهر بايستي در بستر خود مورد مطالعه قرار گيرد.