شناسايي انواع شروط حل اختلاف چند لايه و نحوه تنظيم شرط مناسب

Typology of multi-tiered dispute settlement clauses and the method for drafting an appropriate clause

با توجه به ايرادات رسيدگي قضايي و ضرورت حل ريشه‌اي اختلاف در راستاي ادامه يافتن روابط تجاري، سازوكارهاي جايگزين حل اختلاف اقبال بيشتري يافتند. به دليل ماهيت غيرالزام‌آور شيوه‌هاي جايگزين، اين تمايل وجود دارد كه با استفاده از ظرفيت‌هاي حقوقي، تا حد امكان اين سازوكارها جنبه الزام‌اور پيدا كنند. در اين راستا با كنار هم چيدن شيوه‌هاي مختلف حل اختلاف اعم از توافقي، شبه‌قضايي و قضايي، سازوكارهاي چندلايه حل اختلاف شكل گرفت. به علت عدم وحدت نظام‌هاي حقوقي و تكامل‌ نيافتن روش‌هاي جايگزين حل اختلاف ضروري است، تنظيم‌كنندگان قرارداد اين نهادها را شناخته و براي تنظيم شروط چندلايه از الگوي مناسب بهره‌مند شوند. با وجود مطالعات گسترده در حوزه روش‌هاي جايگزين حل اختلاف، تا كنون نحوه و اثر تركيب اين شيوه‌ها مورد توجه كافي واقع نشده است. به همين دليل نگارش دقيق و خالي از ابهام شروط حل اختلاف چندلايه چالش‌برانگيز باقي مانده و اين ابهام، مانع تفسير مناسب اراده طرفين مي‌شود. در اين مقاله تلاش شده پس از معرفي انواع شروط تشكيل‌دهنده سازوكار حل اختلاف چند لايه، با معرفي يك نمونه موفق در قراردادهاي حوزه پيمانكاري (نمونه قراردادهاي فيديك) زمينه براي بيان ملاحظات تنظيم شروط حل اختلاف چندلايه فراهم گردد.